Ünite 1: İş, Çalışma Yaşamı ve İş Analizi — Alıştırmalar

Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.

1. Alıştırma 1myders hazırladı
   İş ve çalışma kavramları arasındaki temel farkları, durağanlık ve dinamiklik boyutlarını esas alarak kendi cümlelerinizle açıklayınız.
   Yanıt / ipucu

   İş, belirli bir amaca yönelik durağan bir eylemler bütününü ve görevi ifade ederken; çalışma, bu eylemlerin birey tarafından aktif ve dinamik olarak yerine getirilme sürecini kapsar.
2. Alıştırma 2myders hazırladı
   Aktivasyon Kuramları çerçevesinde, insanın doğuştan gelen faaliyet eğilimi ile sosyal çevreden edinilen değerlerin çalışma güdüsü üzerindeki ilişkisini değerlendiriniz.
   Yanıt / ipucu

   Aktivasyon Kuramlarına göre insan doğuştan boş durmama ve faaliyet gösterme eğilimindedir; ancak bu faaliyetin yönünü, amacını ve çalışma güdüsünü sosyal çevreden öğrenilen ikincil değerler şekillendirir.
3. Alıştırma 3myders hazırladı
   Çalışma yaşamına yönelik beklentilerde eski nesil ile yeni nesil arasındaki değer farklarını (materyal ve post-materyal) karşılaştırarak yazınız.
   Yanıt / ipucu

   Eski nesil ekonomik krizlerin etkisiyle gelir ve iş güvencesi gibi materyal değerlere odaklanırken, yeni nesil işin ilgi çekiciliği, kendini gerçekleştirme ve yükselme gibi post-materyal değerlere önem vermektedir.
4. Alıştırma 4myders hazırladı
   Ulich tarafından derlenen çalışma yaşamı ve özel yaşam ilişkisine dair beş temel varsayımı listeleyerek, 'İkame Varsayımı'nı kısaca açıklayınız.
   Yanıt / ipucu

   Varsayımlar: Etkisizlik, Etkileşim, İkame, Pekiştirme ve Çakışma'dır. İkame Varsayımı, bireyin bir yaşam alanında (örneğin iş yerinde) karşılayamadığı ihtiyaçlarını diğer alanda (özel yaşamında) telafi etmeye çalışmasını öngörür.
5. Alıştırma 5myders hazırladı
   Çalışma koşulları bağlamında 'yüklenme' ve 'zorlanma' kavramları arasındaki farkı belirterek, olumlu zorlanmanın hangi durumlarda ortaya çıkabileceğini açıklayınız.
   Yanıt / ipucu

   Yüklenme, çalışma koşullarının çalışan üzerindeki objektif etkisidir; zorlanma ise bu yüklenmenin bireyin özelliklerine göre verdiği sübjektif tepkidir. Yüklenme bireyin nitelikleriyle uyumlu ve dozunda olduğunda olumlu zorlanma (başarı, özgüven) oluşur.