Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Sanayi Devrimi'nin engellilik olgusunun toplumsal görünürlüğü ve oranları üzerindeki etkilerini araştırarak, bu dönemin sosyal politikalar açısından milat kabul edilme nedenlerini değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Sanayi Devrimi ile birlikte geleneksel üretim biçimleri değişmiş, fabrikalardaki ağır çalışma koşulları ve iş kazaları fiziksel kayıpları artırmıştır. Bu durum engelliliği sadece bireysel bir sorun olmaktan çıkarıp sosyal politikaların kapsamına giren toplumsal bir mesele haline getirmiştir.
Alıştırma 1myders hazırladı
Sanayi Devrimi öncesi ve sonrası dönemleri karşılaştırarak, endüstrileşmenin engellilik kavramının toplumsal algısı ve oranları üzerindeki etkilerini araştırınız.
Yanıt / ipucu
Sanayi Devrimi ile birlikte fabrikalardaki ağır çalışma koşulları ve iş kazaları sonradan edinilen engellilik oranlarını artırmıştır. Geleneksel tarım toplumunda ev içinde absorbe edilebilen engelli bireyler, endüstriyel kent yaşamında sosyal politikaların konusu olan dezavantajlı bir grup haline gelmiştir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Engelliliğin doğum öncesi, doğum anı ve doğum sonrası nedenlerini inceleyerek, bu nedenlerin önlenebilirliği bağlamında koruyucu sağlık hizmetlerinin önemini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Nedenlerin büyük bir bölümü önlenebilir niteliktedir. Akraba evliliklerinin önlenmesi, düzenli aşılamalar ve güvenli doğum koşulları sayesinde engellilik oranları önemli ölçüde minimize edilebilir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Engelliliğe yol açan doğum öncesi, doğum anı ve doğum sonrası faktörleri inceleyerek, bu nedenlerin hangilerinin koruyucu sağlık hizmetleriyle önlenebileceğini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Akraba evlilikleri, yetersiz beslenme, doğum anındaki oksijensiz kalma durumları ve bebeklik dönemi aşılarının yapılmaması gibi nedenler önlenebilir faktörlerdir. Düzenli hamilelik takibi, hijyenik doğum koşulları ve etkin aşılama kampanyalarıyla bu riskler büyük oranda minimize edilebilir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Ortopedik, görme, işitme, zihinsel ve süreğen engellilik türlerinin her birinin bireyin günlük yaşam aktivitelerinde yarattığı farklı kısıtlılıkları örneklerle karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Ortopedik engellilik hareket kabiliyetini sınırlar ve erişilebilirlik sorunları yaratırken; süreğen hastalıklar sürekli bakım gerektirir. Zihinsel engellilik uyumsal davranışları etkilerken, görme ve işitme kayıpları duyusal bilgi edinme süreçlerini farklı biçimlerde kısıtlar.
Alıştırma 3myders hazırladı
Ortopedik, görme, işitme ve zihinsel engellilik türlerinin her biri için günlük yaşamda karşılaşılan birer erişilebilirlik engelini ve buna yönelik bir çözüm önerisini listeleyiniz.
Yanıt / ipucu
Örneğin, ortopedik engelliler için yüksek kaldırımlara rampa yapılması, görme engelliler için hissedilebilir sarı şeritler ve sesli sinyalizasyon sistemlerinin kurulması gerekir. İşitme engelliler için işaret dili tercümanlığı, zihinsel engelliler için ise sadeleştirilmiş görsel yönlendirmeler çözüm sunar.
Alıştırma 4myders hazırladı
Tarihsel süreçte engelliliğe yaklaşımı ele alan Medikal Model ile Sosyal Modeli temel varsayımları, sorunu konumlandırdıkları yer ve çözüm önerileri açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Medikal model sorunu bireyin bedenindeki eksiklik olarak görür ve tedaviyi hedefler. Sosyal model ise sorunun çevresel engellerden ve toplumun tutumlarından kaynaklandığını savunarak çevrenin düzenlenmesini öngörür.
Alıştırma 4myders hazırladı
Medikal Model ile Sosyal Model'i engelliliğin kaynağı ve çözüm önerileri açısından karşılaştıran bir tablo veya analiz hazırlayınız.
Yanıt / ipucu
Medikal Model sorunu bireyin biyolojik eksikliğinde görür ve çözümü tıbbi tedavide ararken; Sosyal Model sorunu toplumun dışlayıcı tutumlarında ve çevre koşullarında görür. Sosyal Model'e göre çözüm, çevrenin ve yasaların herkes için erişilebilir hale getirilmesidir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Türkiye'de engelli bireyleri tanımlamak için geçmişte kullanılan terimler ile güncel yasal mevzuatta kullanılan 'engelli' kavramını dil, damgalanma ve hak temelli yaklaşım açısından inceleyiniz.
Yanıt / ipucu
Geçmişte kullanılan sakat, özürlü veya alil gibi terimler bireyi dışlayıcı ve damgalayıcı anlamlar taşıyabilmektedir. Günümüzdeki 'engelli' kavramı ise bireylerin özel hizmet ve hak gereksinimlerine odaklanan daha kapsayıcı bir yaklaşımı ifade eder.
Alıştırma 5myders hazırladı
Moral Model'in günümüz toplumundaki yansımalarını ve engelli bireylere yönelik ön yargıları nasıl beslediğini örneklerle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Moral Model, engelliliği bir ceza veya günah sonucu olarak görerek bireyleri damgalamaktadır. Günümüzde engelli bireylere acıma hissiyle yaklaşılması veya durumlarının ilahi bir ceza/imtihan olarak nitelendirilmesi bu modelin kültürel kalıntılarıdır.
