Ünite 5: Aile — Araştır & Paylaş

Kentli çekirdek bir ailede erkeğin fabrikada işçi, kadının ise ev kadını olduğunu düşünelim. Bu durumda, ailenin geçimini sağlaması erkeğin gelirine bağlı olacaktır. Erkeğin mal, hizmet ve üretim için gerekli araçları üretmesi toplumun devamlılığı ve yeniden üretimi için önemlidir. Üretimin sağlanması için diğer koşul işçinin (erkeğin/kocanın) emek gücünün yenilenmesidir. Emeğin canlı tutulması yani ihtiyaçlarının karşılanması iki şekilde gerçekleşir, birincisi, yine kazancı ile piyasadan satın alacağı ürünlere, mal ve hizmetlere; ikincisi ev içinde kadınların erkeklerin bakımını yönelik verdiği hizmetler (yemek pişirmek, temizlik, alışveriş, çamaşırların yıkanması, ütü vb.). Toplumun devamlılığı için gelecekte çalışacak emek gücüne de ihtiyaç duyacaktır. Kentli ailenin ev kadını birde çocukların dünyaya getirilmesi, bakımı, büyütülmesi içinde ev içinde emek harcarlar. Sonuç olarak, üretim için ücretli emek temel bir unsur ise yeniden üretim süreçleri içinde kadın emeği temel bir unsurdur yani hem kocasının emeğini taze ve canlı tutmak, hem de çocukları gelecek işgücüne hazır hâle getirmek.

Göçmen mevsimlik tarım işçisi haneler yılın belli dönemlerinde çalışacakları yerlere göç ederler. Yıl içinde yaklaşık 6 ayı geçici kurdukları çadırlarda yaşamlarını sürdürürler. Tarım işçiliği çalışma saatleri uzun ve çalışma koşulları açısından oldukça ağır bir iştir. Hane üyelerinin neredeyse tamamı tarlada yevmiyeli işçi olarak çalışırlar. Mevsimlik tarım işçilerinin günlük yaşamlarının sürdürülmesinde kadın emeği özel bir yer tutmaktadır. Kadınlar bir yandan gündüzler sabahtan akşama tarlada işçi olarak çalışırlar diğer yanda tarla dönüşü yemek pişirme, bulaşık, temizlik, çocukların bakımı, temizlik gibi işleri yerine getir

Çevrenizde tam zamanlı bir işte çalışıp aynı zamanda ev içi bakım ve ev işi sorumluluklarını üstlenen iki kadının günlük rutinlerini gözlemleyerek bir zaman çizelgesi çıkarınız. Çıkardığınız bu verileri ünitede ele alınan 'çift yönlü yük' ve 'yeniden üretim' kavramları bağlamında karşılaştırarak, ev içi emeğin görünmezliği üzerine kısa bir değerlendirme metni kaleme alınız.