Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Tanzimat Fermanı'nın getirdiği eşitlik ve hak anlayışının gayrimüslim ve Müslüman tebaadaki yansımalarını aralarındaki farklar açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Fermanla tanınan haklara sahip çıkma bilinci gayrimüslim tebaada daha hızlı gelişmiştir. Örneğin taşrada köylüler bu haklara dayanarak toprak sahiplerinin keyfi taleplerine karşı çıkmıştır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye'nin zaman içinde üstlendiği görevlerin yoğunluğu nedeniyle uğradığı değişimleri ve bölünme süreçlerini araştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Meclis iş yükünün artmasıyla 1854'te Meclis-i Ahkâm-ı Adliye ve Meclis-i Tanzimat olarak ikiye ayrılmış, yetki karmaşası nedeniyle 1861'de tekrar birleştirilmiş, son olarak 1868'de Şûra-yı Devlet ve Divan-ı Ahkâm-ı Adliye olarak nihai ayrımını yaşamıştır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Tanzimat Dönemi'nde kurulan yerel meclislerin (Muhassıllık ve Vilayet Meclisleri) kuruluş amaçları ile günümüzdeki yerel yönetim anlayışını benzerlik ve farklılıklar yönünden tartışınız.
Yanıt / ipucu
Tarihi meclisler daha çok vergi adaleti ve devlet işlerinin taşrada yürütülmesi amacıyla kurulmuştur. Günümüzdeki yerel yönetimler ise doğrudan halkın iradesini yansıtan tam demokratik organlardır.
Alıştırma 4myders hazırladı
1840 tarihli Muhassıllık Meclisleri'nin oluşturulma ve üye seçimi sürecini inceleyerek bu sistemin neden tam demokratik bir yapı olarak kabul edilemeyeceğini örneklerle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Seçmen kitlesi emlak sahibi dar bir grupla sınırlı tutulmuştur. Meclise genellikle yörenin nüfuzlu eşrafı veya mülki amirin istediği kişiler seçilmiştir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Kırım Savaşı'nın Osmanlı Devleti'nin siyasi ve mali yapısı üzerindeki kalıcı etkilerini 1856 Paris Antlaşması ve dış borçlanma olgusu bağlamında değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Savaş Osmanlı'yı askeri olarak galip çıkarsa da toprak bütünlüğünün Avrupalı devletlerin garantisine kalmasına yol açmıştır. Ayrıca savaş masrafları ilk defa dış borçlanmaya gidilmesine neden olmuştur.
