Kavramlar
Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Tarih Lisans Programı » Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi 2
← Ünite 7

Ünite 7: Atatürk’ten Sonra Türkiye — Önemli Kavramlar

Milli Şef
İsmet İnönü'nün 1938'de CHP kurultayında aldığı, devlet ve parti yönetiminde tek yetkili olduğunu simgeleyen sıfat.
Milli Korunma Kanunu
1940'ta çıkarılan, savaş ekonomisini yönetmek için hükümete üretim ve fiyatları denetleme yetkisi veren geniş kapsamlı yasa.
Varlık Vergisi
1942'de savaş zenginlerini vergilendirmek amacıyla çıkarılan, uygulamada daha çok gayrimüslimleri hedef alan tartışmalı vergi.
Köy Enstitüleri
1940'ta köy çocuklarını eğitip köye öğretmen ve rehber olarak göndermek amacıyla kurulan, iş içinde eğitim ilkesine dayanan okullar.
Dörtlü Takrir
Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü ve Refik Koraltan'ın CHP içinde demokrasi talebiyle sundukları ve DP'nin kurulmasına yol açan önerge.
12 Temmuz Beyannamesi
1947'de İsmet İnönü tarafından yayımlanan, iktidar ve muhalefetin eşit haklara sahip olduğunu vurgulayan demokrasi belgesi.
Tahkikat Komisyonu
1960'ta DP tarafından muhalefet ve basının faaliyetlerini soruşturmak için kurulan, olağanüstü yetkilere sahip meclis komisyonu.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Vatan Cephesi
DP'nin halkı kendi saflarında toplamak ve muhalefete karşı bir güç oluşturmak amacıyla kurduğu siyasi oluşum.
Milli Birlik Komitesi
27 Mayıs 1960 darbesinden sonra ülkeyi yöneten, askerlerden oluşan 38 kişilik kurul.
Nispi Temsil
Seçimlerde partilerin aldıkları oy oranına göre milletvekili çıkarmasını sağlayan, 1961 sonrası uygulanan adil seçim sistemi.
Teknokratlar Hükümeti
12 Mart 1971 muhtırası sonrası Nihat Erim başkanlığında kurulan, siyaset dışı uzmanların yer aldığı hükümet modeli.
Milliyetçi Cephe
1970'li yıllarda AP, MSP, MHP ve CGP'nin sol yükselişe karşı kurdukları sağ koalisyon hükümetlerine verilen ad.
24 Ocak Kararları
1980'de Turgut Özal tarafından hazırlanan, serbest piyasa ekonomisine geçişi amaçlayan köklü ekonomik önlemler paketi.
Milli Güvenlik Konseyi
12 Eylül 1980 darbesinden sonra Kenan Evren başkanlığında yönetimi devralan beş kişilik askeri konsey.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Anavatan Partisi
1983'te Turgut Özal tarafından kurulan, dört eğilimi birleştirme iddiasıyla iktidara gelen siyasi parti.
28 Şubat Süreci
1997'de MGK kararlarıyla Refah-Yol hükümetine yönelik yapılan, 'post-modern darbe' olarak adlandırılan müdahale.
D-8
Necmettin Erbakan'ın öncülüğünde gelişmekte olan sekiz Müslüman ülke arasında kurulan ekonomik iş birliği teşkilatı.
RTÜK
1994'te özel radyo ve televizyon yayınlarını denetlemek amacıyla kurulan Radyo ve Televizyon Üst Kurulu.
Toprak Mahsulleri Vergisi
1943'te savaş harcamalarını karşılamak için çiftçiden alınan, aşar vergisine benzetilen ağır vergi.
Hürriyet Partisi
1955'te DP içindeki 'ispat hakkı' tartışmaları sonucu ayrılan milletvekilleri tarafından kurulan parti.
Türkiye İşçi Partisi (TİP)
1961'de kurulan, TBMM'ye girmeyi başaran ilk sosyalist odaklı siyasi parti.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Grev Hakkı
İşçilerin ekonomik haklarını korumak için iş bırakma yetkisi; Türkiye'de yasal olarak 1963'te tanınmıştır.
Beyaz İhtilal
14 Mayıs 1950 seçimlerinde DP'nin kansız bir şekilde iktidarı CHP'den devralmasına verilen isim.
TRT
1964'te kurulan, Türkiye'nin özerk statüdeki ilk ve tek resmi yayın kuruluşu.
Milli Kalkınma Partisi
1945'te Nuri Demirağ tarafından kurulan, çok partili dönemin ilk muhalefet partisi.