Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Tarih Lisans Programı » Tarih Felsefesi 2

Ünite 6: Tarih Felsefesi Eleştirileri I: İdealizm ve Materyalizm Karşıtı Tarih Felsefeler — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 20 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Tarihselcilik / Tarihsicilik (Historicism) — 19. yüzyılda her şeyin tarihselleştirilmesi eğilimini ifade eden, Nietzsche tarafından bir 'illet' ve çöküş işareti olarak görülen, insani değerleri tarihe tutsak eden yaklaşım.

Anıtsal Tarih — Nietzsche'nin bahsettiği, insanların geçmişteki büyük başarılarının örnekler verilerek anlatıldığı ve insanlığa pratik yaşamda yararlar sağlayan tarih türü.

Antik Tarih — Nietzsche'ye göre insanlığın başından geçenlerin içinde yaşanılan çağın dünya görüşü açısından tek bir açıdan anlatıldığı tarih biçimi.

Eleştirel Tarih — Nietzsche'nin eğitim bakımından en yararlı gördüğü, insanı baskı altında tutucu geleneklerden ve tarihe tutsak olmaktan kurtararak bugünün yaşam talepleriyle ele aldığı tarih anlayışı.

Güç İstenci (Wille zur Macht) — Nietzsche'ye göre tüm tarihsel sürece ve yaşama yön veren, akıl yoluyla kavranamayan, insan gruplarının sınırsız ilgilerinin savaş alanı olan temel öz.

Antipozitivizm — Doğa ve tarih arasında özsel farklar olduğunu, tarihsel gerçekliğin doğa bilimlerinin yasalarıyla değil kendine özgü tinsel yöntemlerle incelenmesi gerektiğini savunan akım.

Tin Bilimleri (Geisteswissenschaften) — İnsani ve toplumsal dünyaya yönelen, doğa bilimlerinden ayrı olarak olguları 'açıklamak' yerine 'anlamak' amacını güden özerk disiplinler bütünü.

Teleolojik Nedensellik (Ereksellik) — Doğadaki mekanik neden-sonuç ilişkilerinin aksine, insan eylemlerinin amaçlı ve hedefe yönelik olmasından ötürü tarih alanında geçerli olan nedensellik türü.

Tarihsel Akıl — Dilthey'ın Kant'ın saf akıl anlayışına karşı geliştirdiği, insanın bilme edimlerinin ve aklın tarihsel-psikolojik koşullara bağlı olarak tarih içinde geliştiğini savunan kavram.

Eadem, sed aliter — Schopenhauer'in gerçek tarih felsefesinin mottosu olan, özel koşullar ve kıyafetler değişse bile her yerde aynı insanlığı ve özü ifade eden 'Aynı, fakat başka türlü' ilkesi.