Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı » 8-13. Yüzyıllar Türk Edebiyatı

Ünite 4: Arap ve Fars Edebiyatları — Kelime Bul

Tanımı oku, kavramı harf harf bul. 20 kelime var.

1 / 200 doğru

İkili, iki mısralı anlamına gelen, her beytin kendi arasında (aa bb cc...) kafiyeli olduğu mesnevi tarzındaki nazım şeklidir.

Müvelledun — Şehirli veya yenilikçi şairler olup İslami şairlerden sonra yaşamışlardır. Örnek olarak Beşşar b. Burd ve Ebu Nuvas gösterilebilir.

Kudemâ — Kadimler ve eskiler olarak isimlendirilen, Arapçanın kelime hazinesi ile gramer kaidelerinin tespitinde şiirleri esas alınan ilk dönem şairleridir.

Mu'allakat — Cahiliye döneminde her biri müellifinin en güzel parçası kabul edilen, yedi veya on şaire ait kasidelerden oluşan şiir koleksiyonudur. Kâbe'nin duvarına asıldığı rivayet edilir.

İktibas — Şiir veya nesirde Kur'an ayetlerinin veya hadislerin lafız olarak doğrudan kullanılması sanatıdır.

Nakâz — Emeviler döneminde gelişen, şahsi ve kabile anlaşmazlıklarını dile getiren, kaside tarzında yazılmış karşılıklı atışma şiirleridir. Cerir ve Ferezdak öncüleridir.

Gazelü'l-Hadarî — Emeviler döneminde Hicaz bölgesinde ortaya çıkan, şehir hayatının zevke bağlı maddi aşk ve duygularını işleyen aşk şiiri türüdür.

Gazelü'l-Uzrî — Benî Uzra kabilesinden adını alan, Hicaz çöllerinde göçebe hayat yaşayanlar arasında gelişen temiz ve ulvi aşk duygularını dile getiren şiir türüdür.

Muvaşşahat — Klasik Arap kasidesinden veya İspanyol halk şarkılarından etkilenilerek Endülüs'te ortaya çıkan, bestelenmek için yazılan nazım şeklidir.

Recez — Arap şiirinin en eski şekillerinden biri olup, bütün mısraları kendi arasında kafiyeli ve 7-8 mısrayı geçmeyen, halkın duygularını aktardığı nazım biçimidir.

Urcuze — Ağleb el-İclî tarafından recez nazım şeklinin mısra sayısı artırılarak kaside tipinde uzun şiirler haline getirilmiş şeklidir.

Müzdevic — İkili, iki mısralı anlamına gelen, her beytin kendi arasında (aa bb cc...) kafiyeli olduğu mesnevi tarzındaki nazım şeklidir.

Bedîyyat — İçeriği Hz. Peygamber'e övgü olan ve her beytinde bedii sanatlardan en az birinin bulunduğu, İmam Busirî'nin Kasîde-i Bürde'siyle en iyi örneğini verdiği uzun kasidelerdir.

Makame — Bedîuzzaman Hemedanî tarafından geliştirilen; hayali bir anlatıcı ve kahramanı olan, sosyal meseleleri ayet, hadis ve darbımesellerle işleyen secili küçük hikaye türüdür.

Sehl-i Mümtenis — Söylenmesi kolay ve basit görünmesine rağmen benzerinin söylenmesi ve taklit edilmesi son derece zor olan edebi söz ustalığıdır.

Hamse — Bir şair tarafından yazılmış beş mesneviden oluşan eserler külliyatıdır. İlk kez Selçuklular döneminde Fars edebiyatında oluşturulmuştur.

Mülemma — Birden fazla dille (örneğin Farsça ve Türkçe beyitlerin karışık) yazılmış şiir türüdür.

Sebk-i Horasani — Türkistan üslubu olarak da bilinen, IX. XII. yüzyıllar arasında görülen, sade, akıcı ve Arapça terkip ve kelimelerin az olduğu Fars şiir üslubudur.

Sebk-i Hindi — Safeviler ve Babürlüler döneminde ••• ve İran'da gelişen; ince manalar, karmaşık hayaller, zihinden uzak mazmunlar barındıran Fars şiir üslubudur.

Bazgeşt-i Edebi — Kaçarlar döneminde Hint üslubunun anlaşılmazlığına tepki olarak ortaya çıkan, Moğollardan önceki klasik şairlerin üslubuna dönüş hareketidir.

Tevkîat — Halife, sultan ve emirlere gönderilen taleplere verilen cevapları veya sorunların çözümüne ilişkin değerlendirmeleri içeren metnin alt kısmına düşülen kısa ve özlü sözlerdir.