Hızlı Bakış
← Ünite 6

Ünite 6: Çağdaş Uygur Edebiyatı — Hızlı Bakış

Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.

Sınavda Dikkat Et

  • XIX. yüzyıl Uygur edebiyatında nazire geleneği ve hamse türü çok önemlidir; Nizariy, Geribiy ve Ziyayiy gibi isimlerin eserleri sınavda sıkça sorulur.
  • Muhebbet Dastanliri (Geripler Hekayiti) adlı eserin Nizariy, Geribiy ve Ziyayiy'in ortak eseri olduğunu unutmayın.
  • Ceditçilik hareketinin 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyıl başında eğitimde yenileşme ve millî kurumların Avrupalılaştırılması amaçlı kültürel-siyasi bir hareket olduğunu iyi kavrayın.
  • 20. yüzyıl başı şiirlerinde kullanılan 'temsilî ifade tarzına' dikkat edin; kış/karanlık esareti, seher/bahar ise hürriyeti sembolize eder.
  • Abduhalik Uygur’un 'Oyġan' şiiri, 'Sen Kimniŋ Oġlisen' marşı ve Turfan ayaklanmasındaki rolü sınavda ayırt edici sorulardandır.
  • Lutpulla Mutellip’in 'Yıllara Cevap' şiiri, Üç Vilayet İnkılabı ve genç yaşta Aksu’da idam edilmesi kronolojik sorular için kritik detaydır.
  • Abdurehim Ötkür’ün 'İz' ve 'Oyġanġan Zėmin' romanları ile 'Miskin' mahlası, şiirlerindeki 'Teŋri Taġi' nitelendirmeleri mutlaka bilinmelidir.
  • Ziya Semediy’in Doğu Türkistan'dan Kazakistan’a giderek Almatı’da Uygur Sovyet edebiyatının temelini attığı ve 'Mayimhan' romanını yazdığı unutulmamalıdır.

Bilinmesi Gereken Kavramlar

Orta Asya Edebî DiliNazire GeleneğiHamseCeditçilik (Reformizm)Temsilî İfade TarzıMuvaşşahKolhozDoğu Türkistan / ŞincanÜç Vilayet İnkilabıKültür DevrimiMüşterek Orta Asya Edebî DiliSözlü EdebiyatMahzun-GülnisaRabia-SedinGezat Der Mülki ÇinTarih-i HemidiAkartiş BirleşmisiÇėniḳişUçkunlar İttifakıUygurşinaslık EntitüsüMayimhanİz

Önemli Olaylar / Örnekler

  • Muhammed İmin Hirkati ve Mahabbat ile Eŋbek
  • Muhebbet Dastanliri (Geripler Hekayiti)
  • Bilal Nazım'ın Eserlerinin Basıldığı Yerler
  • Şerh-i Şikeste Eserinin Yayımlanması
  • İlk Cedit Gazetesi: Aŋ
  • Abduhalik Uygur ve Semey Ziyareti
  • Akartiş Birleşmisi'nin Kuruluşu
  • Zunun Kadiri'nin Çėniḳiş Hikâyesi
  • Lutpulla Mutellip'in Eğitimi ve Tatar Okulu
  • Üç Vilayet İnkılabı ve Lutpulla Mutellip
  • Abdurehim Ötkür'ün İz Romanı
  • Ziya Semediy'in Hayatı ve Göçü
  • Asya Yazarları Konferansı (1956)
  • Örük Gülligen Çağda Hikâyesi
  • Barın Köyü Ayaklanması (1990)
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250