Makedonya 8 Eylül 1991 yılında bağımsızlığa kavuşmuştur. Nüfusu 2 milyon olan ülkede Türklerin sayısı 120 bin dolayında olup, Türkler Arnavutlardan sonra üçüncü kalabalık etnik grup olarak siyasi hayata katılmaktadır.
Nüfusu 22 milyon olan Romanya'da Türkler üçüncü kalabalık etnik gruptur. Çoğunluğu Bükreş, Köstence, Mecidiye ve Kuzey Dobruca köylerinde yaşayan, Osmanlı bakiyesi Türkler ile Kırım'dan göç eden Tatarların toplam sayısı 130 bin dolayındadır.
1923 Lozan Antlaşması ile Yunanistan'ın Batı Trakya bölgesinde kalan Türkler azınlık statüsüyle yaşamaktadır. Günümüzde o topraklarda 150 bin dolayında Batı Trakya Türkü eğitim, basın ve kültür kurumlarıyla varlığını sürdürmektedir.
Dünyada 300 bin dolayında Gagavuz Türkü bulunmakta olup, Moldova'da 200 bin Gagavuz özerk statüde yaşamaktadır. Yazılı edebiyatları 1957 yılında Sovyetler Birliği'nin Bilimler Akademisi aracılığıyla yarattığı alfabe ile resmiyet kazanmıştır.
1992 yılında Kuzey Bulgaristan'ın Razgrat şehrinde Servet Tatar başkanlığında Deliorman Türk Yazarlar Birliği, Güney Bulgaristan'ın Kırcali şehrinde ise Aliş Sait başkanlığında Arda Türk Yazarlar Birliği kurulmuştur.
1899 yılında Puşkin'in doğumunun 100. yılı vesilesiyle Taşkent'te kutlamalar yapılmış, Amuderya bölgesinde Törtkül şehrinde 1900'de kurulan halk okuma evi cemiyeti vasıtasıyla 1902 Aralık ayında Puşkin adına okuma icraları gerçekleştirilmiştir.
Karakalpaklar eskiden Arap harflerini kullanırken, 1928'de Latin alfabesine geçilmiş, 1932'de Kiril alfabesine uyarlanmış ve nihayet 1996 yılında Latin esaslı yeni Karakalpak alfabesi kabul edilerek yaygınlaşmaya başlamıştır.
Kosova'da Arnavutlardan sonra ikinci büyük etnik topluluk olan ve 100 bin civarında nüfusa sahip Kosova Türkleri, Kosova Demokratik Türk Partisi'ni kurarak parlamentoya üç milletvekili göndermeyi başarmışlardır.
İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Makedonya'da haftada bir yayımlanan 'Birlik' (1944-2000) gazetesi ile 'Sesler' (1966-2000), 'Sevinç' (1950-2000) ve 'Tomurcuk' (1957-2000) dergileri yayın hayatına girmiştir.