Ünite 4: Azerbaycan Türkçesi Alfabe ve Metin Örnekleri — Önemli Kavramlar

Oğuz Türkçesi koluna bağlı, hem Kiril hem Latin alfabesiyle yazılan, Türkiye Türkçesine fonetik ve morfolojik olarak oldukça yakın bir çağdaş Türk yazı dilidir. Metinlerde 'baxt', 'göy', 'qaranlıq' gibi özgün ses özellikleri gözlemlenir.

Azerbaycan halk aşıklık edebiyatının en önemli temsilcilerinden biri olup, 'Yaslı-Yaralı' gibi lirik ve koşma tarzındaki şiirleriyle tanınan halk şairidir.

Azerbaycan'ın milli ruhunu, vatan sevgisini ve ana dili bilincini şiirlerinde en güçlü şekilde işleyen çağdaş usta şair ve yazarlardan biridir ('Ana Dili' şiiri üniteye dahildir).

Türk dünyası sevgisini, millî kimliği ve istiklal mücadelesini eserlerinde işleyen, 'Çırpınırdın, Qara Dəniz' şiirinin yazarı olan ünlü Azerbaycan şairidir.

Oğuz boylarının İslamiyet'i kabul eden ve doğuda kalan kollarını ifade etmek için kullanılan, etimolojik olarak Jean Deny'ye göre 'safkan, koyu Türk' anlamına gelen boy adıdır.

Kâşgârlı Mahmud tarafından XI. asırda yazılan, Türkmen adının tarihsel olarak yazılı kaynaklarda ilk kez geçtiği büyük çaptaki ansiklopedik sözlüktür.

Horasan ve Afganistan dolaylarındaki Türkmenleri organize ederek 1040 yılında Gazne ordusunu yenen ve Selçuklu Devleti'nin temelini atan Selçuklu liderleridir.

Türkmenlerin Hive ve İran ordularına karşı verdiği uzun mücadeleler sonucunda 1855'te zafer kazanarak Türkmen bağımsızlığını sağladığı liderdir.

Türkmen boylarının tarihi süreçte Maveraünnehir ve Horasan ile birlikte uzun süre varlıklarını sürdürdükleri, 17. yüzyıl ortalarına kadar müstakil hayat süren coğrafi bölgedir.

Ebulgâzi Bahâdır Han tarafından kaleme alınan ve Türkmen adının kökeni ile boy tarihini ele alan klasik tarih eserlerinden biridir.

Türkmen adının manası ve mahiyeti üzerine Jean Deny Armağanı'nda kapsamlı bir makale yayımlayan, Türkmen adıyla ilgili teorileri sınıflandıran Türk tarihçisidir.