Ünite 4: Halk Edebiyatında Konuşmalık Türler: Atasözleri, Deyimler, Bilmeceler, Alkış-Kargışlar, Tekerlemeler — Hızlı Bakış
Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.
Sınavda Dikkat Et
Atasözlerinin yapısal olarak en önemli özelliğinin 'iki parçalı' olduğunu ve kafiyelerle desteklendiğini unutmayın; sınavda yapı özellikleri sorulabilir.
Atasözü ile deyim arasındaki en keskin ayrımın atasözlerinin 'öğüt ve genel kural', deyimlerin ise 'kavram bildiren kalıp sözler' olduğunu asla karıştırmayın.
Deyimlerin tamamen donmuş olmadığını, mastar ve cümle biçiminde olanların çekime girebildiğini (örn: gözden düştüm) sınav sorularında göz önünde bulundurun.
Alkışın dua, kargışın ise beddua anlamına geldiğini; kargışların uluorta söylenmesinin halk kültüründe hoş karşılanmadığını ve koruyucu formüller gerektirdiğini hatırlayın.
Tekerlemelerin temel işlevinin bir türü (masal, oyun vb.) 'başlatıp harekete harekete geçirmek' olduğunu (tiyatro gongu işlevi) unutmayın.
Bilmecelerin en eski yazılı kaynaklarının Dîvânu Lügâti’t-Türk ('tabuzgu') ve Codex Cumanicus (46 bilmece) olduğunu mutlaka ezberleyin.
Manzum bilmecelerde en yaygın formun yedi heceli dörtlükler olduğunu ve bunun mâni nazım şeklinden kaynaklandığını sınavda test soruları için not edin.
