Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.
Sınavda Dikkat Et
Eklerin kelimenin sonunda yer aldığını, Türkçe söz varlığında ön ek veya iç ek bulunmadığını, bi- ve na- gibi ön eklerin Farsçadan bütün olarak kopyalanmış istisnalar olduğunu unutmayın.
Tek biçimli eklerin (-(y)ken, -gil, -leyin, -ki, -(X)mtırak) ünlü ve ünsüz uyumlarına girmediğini sınavda karıştırmayın.
Kelimeler ek aldıkça vurgunun sürekli sona doğru kaydığını, ancak şimdiki zaman eki -(X)yor ve olumsuzluk eki -mA- gibi bazı eklerin vurgusuz olduğunu ve kuralı bozduğunu iyi kavrayın.
Yapım eklerinin her zaman çekim eklerinden önce geldiğini (yol-cu-lar-dan), ancak -k (aitlik) ve -lik gibi bazı eklerde bu kuralın istisnaları olabileceğini not edin.
Ötümlüleşme kuralında (k, ç, p, t > ğ, c, b, d) tek heceli kısa ünlülü kelimelerin (at > atı) istisna oluşturduğunu kesinlikle göz ardı etmeyin.
Yardımcı seslerde, ünsüzle biten kelimelerde araya girenlerin 'yardımcı ünlü' (bağlama ünlüsü), ünlüyle bitenlerde ise araya giren /y/ sesinin 'yardımcı ünsüz' olduğunu ayırt edin.
Çekim eklerinin kullanımının çoğu durumda sözdizimsel olarak zorunlu olduğunu, yapım eklerinin kullanımının ise tamamen konuşurun tercihine bağlı olduğunu unutmayın.
Bilinmesi Gereken Kavramlar
Son Ek (Sonek)Esnek EkDeğişken EkTek Biçimli EkKestirilebilirlikEnklitikEk Envanteriİşleklikİstem (Valency / Değerlilik)Vurgusuz Orta Hece DüşmesiÖtümlüleşmeYardımcı SesBağlama ÜnlüsüYapım EkiÇekim EkiZamirin's (Zamir n'si)Özne Temsilcisi
Önemli Olaylar / Örnekler
Farsça Kaynaklı Ön Ekler
-sal Ekinin Tarihsel Gelişimi
Şimdiki Zaman Ekinin Kökeni
Eski Türkçe -DAçI Gelecek Zaman Eki
-matik Ekini Oluşturan Süreç
Ekleşme Sürecine Örnek: Ekfiil (er- / i-)
Soru Enklitiği mX'in Yazımı
Orta Hece Düşmesine Urayan Organ Adları
Tarihsel Kişi Eki Değişimi: kelür ben
Zamir 'n'sinin Kökeni
Noktalama ve İsimleşmiş Yapılar (-ecek / -acak)
Reklamcılık ve Dil Tartışmaları (Nurettin Demir, 2007)
