Ünite 2: Ses Bilgisi I: Parçalı Sesbirimler — Örnekler
myders hazırladı Ders kitabında bu ünite için örnek kutusu yok. Aşağıdaki örnekler ünite içeriğinden hazırlandı; kavramı somut bir durumla açıklamak için.
Harflerin Seslendirilmesimyders hazırladı
Bir öğrenci alfabedeki 'b' harfini okurken 'be' şeklinde seslendirir. Bu durum, harfin kendisinden sonra gelen bir /e/ ünlüsü ile okunması kuralından kaynaklanır. Ancak öğrenci, bu harfin içinde /b/ ve /e/ olmak üzere iki ayrı sesbirim bulunduğunu ve /b/ sesinin tek başına hece oluşturamadığını fark eder.
Söz Sonu Ötümlüleşmesimyders hazırladı
Bir kişi 'kitap' sözcüğünü yalın halde kullanırken sonundaki /p/ sesi ötümsüzdür. Ancak bu sözcüğe ünlüyle başlayan bir ek getirdiğinde, yani 'kitabı' dediğinde, söz sonundaki ötümsüz sesin ötümlüleşerek /b/ sesine dönüştüğünü görür. Bu durum, Türkçenin sözcük sonunda ötümlü ünsüz bulundurmama kuralının ek almayla nasıl değiştiğini gösterir.
Bir tiyatro oyuncusu 'yapma' sözcüğünü seslendirirken, vurguyu ilk heceye koyduğunda kesin bir emir cümlesi kurmuş olur. Eğer vurguyu ikinci heceye kaydırırsa, aynı sözcük bir eylem adı haline gelir. Bu örnek, parçalarüstü ögelerin yani bürünsel özelliklerin, aynı sözcükten farklı anlamlar çıkarmada nasıl kullanıldığını somutlaştırır.
