Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Uluslararası İlişkiler Lisans Programı » Avrupa Birliği

Ünite 7: Ortak Pazardan Ekonomik ve Parasal Birliğe — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 40 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Ekonomik Bütünleşme — İki veya daha çok sayıdaki ülke arasında ekonomik sınırların kademeli olarak kaldırılması sürecidir. Tercihli ticaret anlaşmalarından ekonomik ve parasal birliğe kadar uzanan beş aşamalı bir yapıya sahiptir.

Ortak Pazar — Malların serbest dolaşımının yanı sıra tüm üretim faktörlerinin de (sermaye, işgücü) sınır ötesi dolaşımının serbest olduğu ekonomik bütünleşme aşamasıdır. AB, kuruluş felsefesinde bu aşamayı hedeflemiştir.

Parasal Birlik — Ortak bir paranın kullanıldığı ya da üye ülke paralarının birbirine sabit bir kurdan bağlandığı bütünleşme aşamasıdır. EPB'nin iki boyutundan birini oluşturur.

Ekonomik Birlik — Üye ülkelerin ekonomi politikalarının tümüyle uyumlaştırıldığı, ekonomik bütünleşmenin en ileri ve son aşamasıdır. Parasal birlikle birlikte EPB'yi oluşturur.

Tüneldeki Yılan — 1970'li yıllarda Bretton Woods sisteminin çökmesi sonrasında Birlik içi döviz kurlarında istikrarı sağlamak amacıyla ulusal paraların ±%2.25 marjla birbirine bağlandığı bölgesel kur mekanizmasıdır.

ECU (European Currency Unit) — Avrupa Para Sistemi döneminde, dokuz üye devletin paralarından oluşan bir sepete dayanan, maddi varlığı olmayan kaydi para birimidir. Avro'nun öncüsü kabul edilir.

Döviz Kuru Mekanizması-I (DKM-I) — Avrupa Para Sistemi çerçevesinde ulusal paraların merkezi ECU pariteleri etrafında dalgalanmasını sağlayan, başlangıçta ±%2.25 sonradan ±%15'e genişletilen kur istikrar mekanizmasıdır.

Avrupa Tek Senedi — 1987 yılında yürürlüğe giren ve kurucu antlaşmalarda ilk büyük değişikliği yaparak 'ekonomik ve parasal birlik' kavramına ilk kez yasal ve bağlayıcı bir nitelik kazandıran belgedir.

Delors Raporu — 1989 yılında hazırlanan ve EPB'nin üç aşamada gerçekleştirilmesini öngörerek Maastricht Antlaşması'na doğrudan zemin hazırlayan kapsamlı rapordur.

Maastricht Kriterleri (Yakınlaşma Kriterleri) — AB üyesi ülkelerin Avro bölgesine katılabilmeleri için karşılaması gereken; fiyat istikrarı, faiz oranı, döviz kuru, bütçe açığı ve kamu borcundan oluşan beş ekonomik kriterdir.

Mevzuata Uygunluk Kriteri — Avro bölgesine katılacak ülkenin merkez bankası mevzuatının AMB kurallarına ve parasal finansman yasağına uyumlu olmasını zorunlu kılan hukuki katılım kriteridir.

HICP (Uyumlaştırılmış Tüketici Fiyatları Endeksi) — AB üyesi ülkelerde enflasyon oranlarını ve fiyat istikrarı kriterini ölçmek amacıyla kullanılan ortaklaştırılmış tüketici fiyatları endeksidir.

Aşırı Açık Prosedürü — Maastricht mali kriterlerini (bütçe açığı ve kamu borcu) ihlal eden üye ülkelere karşı uygulanan; para cezası ve kredi kısıtlamalarını içeren yaptırım mekanizmasıdır.

İstikrar ve Büyüme Paktı (İBP) — EPB alanında güçlü kamu maliyesi disiplininin sağlanması, sürdürülmesi ve bütçe kurallarının ihlalinde uygulanacak cezai prosedürlerin somutlaştırılması amacıyla kabul edilen paktır.

Döviz Kuru Mekanizması-II (DKM-II) — 1 Ocak 1999'dan itibaren APS'nin yerini alan, EPB dışındaki AB ülkelerinin paralarını Avro'ya ±%15 dalgalanma marjıyla bağlayan ayarlanabilir sabit kur sistemidir.

Avro Sistem — Avrupa Merkez Bankası ile EPB alanına (Avro bölgesine) dahil olan üye ülkelerin merkez bankalarından oluşan ve para politikasını yürüten yapıdır.

Avrupa Merkez Bankası (AMB) — Merkezi Frankfurt'ta bulunan, EPB alanında para politikasını yürütmekten ve birincil amaç olan fiyat istikrarını sağlamaktan sorumlu bağımsız supranasyonal kurumdur.

Supranasyonal Kurum — Üye devletlerin ulusal egemenlik haklarının ve karar alma yetkilerinin devredildiği, ulus-devlet üstü yapılanmaya sahip otoritedir (Örn: Avrupa Merkez Bankası).

Avro Krizi (Devlet Borç Krizi) — 2009 yılında Yunanistan'da başlayıp İrlanda, Portekiz ve İspanya'ya yayılan; kamu borçları, büyüme ve rekabet sorunlarıyla EPB'yi sarsan derin ekonomik krizdir.

Avrupa İstikrar Mekanizması (EİM) — Avro bölgesinde borç krizine giren ülkelere finansal destek sağlamak ve gelecekteki krizlere karşı kalıcı çözüm bulmak amacıyla 2013'te kurulan mali istikrar mekanizmasıdır.