Ünite 2: Sosyolojinin Tarihsel Gelişimi ve Kuramsal Yaklaşımlar — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
C. Wright Mills'in 'sosyolojik hayal gücü' (imgelem) kavramını temel alarak, günümüzde yaşanan 'genç işsizliği' sorununu hem bireysel hem de toplumsal/yapısal boyutlarıyla karşılaştıran kısa bir analiz yazınız.
Yanıt / ipucu
Genç işsizliği bireysel düzeyde yetersizlik veya şanssızlık gibi görünse de, sosyolojik imgelem penceresinden bakıldığında ekonomik politikalar, eğitim sisteminin iş gücü piyasasıyla uyumsuzluğu ve teknolojik dönüşümler gibi makro yapısal sorunların bir yansımasıdır. Bu alıştırma, öğrencilerin kişisel dertler ile kamusal meseleler arasındaki bağı kurmasını sağlar.
Alıştırma 2myders hazırladı
Sosyoloji ile psikoloji bilimlerini, inceleme nesneleri ve olaylara yaklaşım açıları (perspektifleri) bakımından karşılaştırarak aralarındaki temel farkları birer örnekle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Psikoloji bireyin zihinsel süreçlerine, kişiliğine ve içsel motivasyonlarına odaklanırken; sosyoloji bireyi çevreleyen toplumsal ilişkileri, kurumları ve grup dinamiklerini esas alır. Örneğin intihar olgusu psikolojide bireysel depresyon ve ruh sağlığıyla açıklanırken, sosyolojide toplumsal bütünleşme ve kuralsızlık (anomi) düzeyleriyle analiz edilir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Gündelik yaşamınızdan yola çıkarak sahip olduğunuz birer adet 'edinilmiş statü' ve 'kazanılmış statü' örneği belirleyiniz; bu statülere bağlı olarak toplumun sizden beklediği rolleri tartışınız.
Yanıt / ipucu
Evlat veya genç olmak doğuştan gelen (edinilmiş) bir statüyken, üniversite öğrencisi olmak çaba sonucu elde edilen (kazanılmış) bir statüdür. Öğrenci statüsü, derslere düzenli katılım ve akademik dürüstlük gibi rolleri gerektirirken; evlat statüsü aile içi saygı ve yardımlaşma gibi rol beklentilerini beraberinde getirir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Gerhard Lenski'nin teknolojik gelişmişlik sınıflandırmasını dikkate alarak, 'Tarım Toplumu' ile 'Endüstri Sonrası (Bilgi) Toplumu'nu temel geçim kaynakları ve toplumsal değerler açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Tarım toplumlarında temel geçim kaynağı toprak ve insan/hayvan gücüyken, temel değer feodal bağlar ve geleneklerdir; endüstri sonrası toplumda ise temel kaynak bilgi, hizmet sektörü ve yüksek teknolojidir. Bu dönüşüm, toplumsal yapıda kas gücünden zihinsel üretime ve uzmanlaşmaya doğru bir kaymaya yol açmıştır.
Alıştırma 5myders hazırladı
'Teknolojik cihaz kullanımının aile içi iletişim üzerindeki etkisi' konulu bir araştırma tasarladığınızı varsayarak, bu araştırma için bir bağımsız değişken ve bir bağımlı değişken belirleyip hipotezinizi yazınız.
Yanıt / ipucu
Bu araştırmada bağımsız değişken 'günlük teknolojik cihaz kullanım süresi', bağımlı değişken ise 'aile bireyleriyle yüz yüze iletişim süresi'dir. Hipotez ise şu şekilde kurulabilir: 'Bireylerin günlük teknolojik cihaz kullanım süresi arttıkça, aile içi yüz yüze iletişim süreleri azalmaktadır.'
