Ünite 3: Kültür ve Kültürel Değişme — Alıştırmalar

Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.

1. Alıştırma 1myders hazırladı
   Tibet'teki poliandri ile Nepal'deki Nyinba toplumunun evlilik yapılarını inceleyerek, bu bölgelerde kadının birden fazla erkekle evlenmesinin arkasındaki coğrafi ve ekonomik gerekçeleri araştırınız ve açıklayınız.
   Yanıt / ipucu

   Bu bölgelerde tarım arazilerinin kısıtlı ve zorlu olması, toprakların bölünmesini engelleme ve iş gücünü bir arada tutma ihtiyacını doğurmuştur. Poliandri, aile içi mülkiyetin tek parça kalmasını ve erkek kardeşlerin ortak bir ekonomik birim olarak çalışmasını sağlamaktadır.
2. Alıştırma 2myders hazırladı
   Sanayi toplumlarında yaygınlaşan 'izole olmuş çekirdek aile' modeli ile modern kentlerde görülen 'modifiye olmuş geniş aile' modelini yapısal ve akrabalık ilişkileri açısından karşılaştırınız.
   Yanıt / ipucu

   İzole olmuş çekirdek aile, coğrafi hareketlilik nedeniyle akrabalarından fiziksel ve ekonomik olarak kopmuş bağımsız bir yapıdır. Modifiye olmuş geniş aile ise üyelerin farklı hanelerde yaşasalar bile modern iletişim ve ulaşım araçlarıyla yardımlaşma ve duygusal bağlarını güçlü şekilde sürdürdüğü bir modeldir.
3. Alıştırma 3myders hazırladı
   Friedrich Engels'in aileye yönelik çatışmacı yaklaşımı ile William F. Ogburn'ün fonksiyonalist yaklaşımını, ailenin toplumsal rolü ve işlevleri açısından tartışınız.
   Yanıt / ipucu

   Ogburn, aileyi neslin devamı, sosyalleşme ve sevgi ortamı sunan, toplumun istikrarını sağlayan uyumlu bir kurum olarak görür. Engels ise aileyi, özel mülkiyetin korunması amacıyla kadının sömürüldüğü ve kapitalist eşitsizliklerin mikro düzeyde yeniden üretildiği bir güç mücadelesi alanı olarak tanımlar.
4. Alıştırma 4myders hazırladı
   TÜİK verilerine göre Türkiye'de boşanma oranlarının en yüksek olduğu iller ile en düşük olduğu illerin sosyo-ekonomik ve kültürel yapılarını karşılaştırarak, boşanma hızındaki bu farklılıkların nedenlerini analiz ediniz.
   Yanıt / ipucu

   İzmir gibi batı illerinde kadının iş gücüne katılımı, bireyselleşme düzeyi ve boşanmanın toplumsal kabulü daha yüksektir. Hakkari ve Şırnak gibi doğu illerinde ise geleneksel aile değerleri, akrabalık baskısı ve dini normların koruyucu etkisi boşanma oranlarını daha düşük seviyede tutmaktadır.
5. Alıştırma 5myders hazırladı
   Modern toplumlarda kadının iş hayatına girmesiyle ortaya çıkan 'ikinci vardiya' kavramını feminist kuram çerçevesinde değerlendirerek günlük yaşamdan örneklerle açıklayınız.
   Yanıt / ipucu

   İkinci vardiya, kadının dışarıda ücretli bir işte çalıştıktan sonra eve döndüğünde temizlik, yemek ve çocuk bakımı gibi ücretsiz ev içi emek yükümlülüklerini tek başına üstlenmeye devam etmesidir. Bu durum, toplumsal cinsiyet rollerinin hane içinde eşitlikçi bir şekilde dönüşmediğini göstermektedir.