Ölçek EkonomisiLojistikte taşınacak yük miktarının artmasıyla, araçtaki sabit maliyetlerin daha fazla ürüne bölünmesi sonucu birim taşıma maliyetinin düşmesidir. Örneğin, bir tırın tam kapasite doldurularak sevk edilmesi, yarım doldurulmasına kıyasla ürün başına düşen navlun maliyetini önemli ölçüde azaltır.
Mesafe EkonomisiTaşıma mesafesi uzadıkça, yükleme ve boşaltma gibi başlangıçta oluşan sabit terminal maliyetlerinin toplam kilometreye yayılması sayesinde kilometre başına düşen birim maliyetin azalmasıdır. Bu ilke nedeniyle uzun mesafeli taşımalar kısa mesafeli taşımalara göre kilometre başına daha ekonomiktir.
Ticaret ve Ekipman Dengesiİki lojistik nokta veya bölge arasında giden yük miktarı ile gelen yük miktarının birbirine eşit olması durumudur. Bu dengenin sağlanması, taşıma araçlarının dönüş yolunda boş kalmasını (backhaul) önleyerek operasyonel verimliliği en üst düzeye çıkarır.
CMR KonvansiyonuEşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi olup, uluslararası karayolu taşımalarında taşıyıcı ve taşıtanın sorumluluklarını, haklarını ve belge standartlarını belirleyen çok taraflı bir anlaşmadır. Türkiye bu konvansiyona taraftır ve taşımalarda CMR taşıma senedi kullanılır.
AETR AnlaşmasıUluslararası karayolu taşımacılığı yapan araçlarda çalışan personelin çalışma, sürüş ve dinlenme sürelerini düzenleyen Avrupa anlaşmasıdır. Anlaşmaya göre bir sürücü günde en fazla 9 saat araç kullanabilir ve kesintisiz 4,5 saatlik sürüşün ardından en az 45 dakika mola vermek zorundadır.
AstaryaDenizyolu taşımacılığında, geminin limanda yükleme ve boşaltma işlemleri için bekleyebileceği, navlun ücretine dahil olan ücretsiz süredir. Bu sürenin aşılması durumunda taşıtan taraf gecikme cezası ödemekle yükümlü olur.
DemurajDenizyolu taşımacılığında, yükleme veya boşaltma işlemlerinin kendilerine ayrılan ücretsiz süreyi (astarya) aşması durumunda, gecikilen her gün için taşıtanın gemi sahibine ödemek zorunda olduğu tazminat niteliğindeki cezadır.
ArdiyeLiman sınırları içerisindeki depolama alanlarında veya konteyner sahalarında, yüklerin ücretsiz bekleme süresini aşması durumunda liman idaresine ödenen saha işgaliye ve depolama ücretidir.
Konşimento (Bill of Lading)Taşıyan tarafından düzenlenen, yükün teslim alındığını ve gemiye yüklendiğini belgeleyen, aynı zamanda malın mülkiyetini temsil eden ve ibrazı karşılığında malın teslimini sağlayan kıymetli evrak niteliğindeki taşıma senedidir.
ManifestoGemi veya uçaktaki yüklerin tamamını; ne olduğunu, miktarını, ağırlığını, paketleme şeklini ve alıcı bilgilerini listeleyen resmi belgedir. Yük limana varmadan önce gümrük birimlerine sunularak boşaltma izni alınmasında kullanılır.
Birim Yükleme Aracı (ULD)Havayolu taşımacılığında kargoların uçağın gövde yapısına uygun, güvenli ve hızlı bir şekilde yüklenmesini sağlamak amacıyla kullanılan standart boyutlardaki özel palet ve konteynerlerdir.
Hamule Senedi (CIM)Uluslararası demiryolu taşımacılığında her bir vagon için ayrı düzenlenen demiryolu konşimentosudur. Bu belge taşıma sözleşmesini kanıtlar ancak konşimentonun aksine malın mülkiyetini temsil etmez ve ciro edilemez.
Inter-modal TaşımacılıkAynı yükün, mod geçişlerinde içindeki mallara hiç dokunulmadan, sadece konteyner veya treyler gibi taşıma kaplarının değiştirilmesi suretiyle birden fazla taşıma modu (kara, deniz, demir vb.) kullanılarak taşınması yöntemidir.
Multi-modal TaşımacılıkBir taşıma operasyonunda birden fazla taşıma modunun kullanılması, ancak mod geçişlerinde taşıma kabının değil, doğrudan malın kendisinin boşaltılıp diğer araca yüklenerek elleçlenmesi sürecidir.
Kombine TaşımacılıkBaşlangıç ve bitiş aşamalarında karayolunun olabildiğince kısa mesafeli kullanıldığı, taşımanın ana uzun mesafeli bölümünün ise demiryolu veya denizyolu modlarıyla gerçekleştirildiği çevre dostu karma taşımacılık türüdür.
Deterministik Modelİçerisinde kullanılan tüm parametrelerin (talep, maliyet, süre vb.) kesin olarak bilindiği ve hiçbir rassallık veya belirsizlik içermediği matematiksel modelleme türüdür. Örneğin, iki nokta arası mesafenin sabit 150 km olarak modele girilmesi deterministik bir yaklaşımdır.
Stokastik ModelModelde kullanılan parametrelerin belirsizlik içerdiği ve olasılık dağılımları (ortalama ve standart sapma gibi) ile ifade edildiği modelleme türüdür. Örneğin, müşteri talebinin günlük ortalama 500 adet ve standart sapmasının 50 adet olan normal dağılıma uyması stokastik bir parametredir.
