Ünite 3: İşletim Sistemi Fonksiyonları — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Bir işlemin yaşam döngüsü boyunca geçirdiği durumları (Yeni, Çalışıyor, Bekliyor, Hazır, Bitti) bir senaryo üzerinden açıklayın. Örneğin, bir metin düzenleyiciyi açıp bir dosya kaydettiğinizde bu durumlar nasıl değişir?
Yanıt / ipucu
Programı başlattığınızda 'Yeni' durumundan 'Hazır' durumuna geçer, işlemciye atandığında 'Çalışıyor' olur. Dosya kaydederken G/Ç işlemi için 'Bekliyor' durumuna geçer ve işlem tamamlanınca tekrar 'Hazır' durumuna döner.
Alıştırma 2myders hazırladı
Kilitlenme (Deadlock) durumunu gerçek hayattan bir örnekle (örneğin bir kavşaktaki trafik akışı veya iki kişinin aynı anda birbirinin elindeki nesneyi istemesi) karşılaştırarak açıklayın.
Yanıt / ipucu
Trafik örneğinde, dört yol ağzındaki araçların birbirine yol vermeden ilerlemeye çalışması sonucu kimsenin hareket edememesi bir deadlock durumudur. İşletim sisteminde de kaynakların dairesel beklemesi aynı tıkanıklığa yol açar.
Alıştırma 3myders hazırladı
Bellek yönetiminde kullanılan 'İlk Uyan', 'En İyi Uyan' ve 'En Kötü Uyan' stratejilerini, bir kütüphanedeki boş raf yerleşimi üzerinden karşılaştırmalı olarak analiz edin.
Yanıt / ipucu
İlk uyan ilk boş yere yerleştirir, en iyi uyan en dar boşluğa sığdırarak yer tasarrufu sağlar, en kötü uyan ise en geniş boşluğu kullanarak büyük parçalar için yer bırakmayı hedefler. Bu stratejiler bellek parçalanması üzerinde doğrudan etkilidir.
Alıştırma 4myders hazırladı
İşlem Kontrol Bloğu'nun (PCB) neden bir işletim sistemi için 'kimlik kartı' niteliğinde olduğunu, işlemci bir işlemden diğerine geçerken PCB'deki hangi verilerin kritik rol oynadığını araştırarak açıklayın.
Yanıt / ipucu
PCB, işlemci durumunu (program sayacı, kaydediciler) sakladığı için işlemci geçişlerinde (context switch) kaldığı yerden devam etmeyi sağlar. Bu bilgiler olmadan işletim sistemi, yarım kalan bir işin nerede olduğunu bilemezdi.
Alıştırma 5myders hazırladı
Windows (NTFS) ve Linux (EXT4) dosya sistemlerinin temel farklarını performans ve güvenlik açısından karşılaştırın. Neden farklı işletim sistemleri farklı dosya sistemlerine ihtiyaç duyar?
Yanıt / ipucu
Her dosya sistemi; günlükleme (journaling), izin yönetimi ve büyük dosya desteği gibi konularda farklı mimarilere sahiptir. İşletim sistemleri, kendi çekirdek yapılarına ve güvenlik politikalarına en uygun veri erişim yöntemini sunmak için farklı sistemleri tercih eder.
