Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Yönetim Bilişim Sistemleri Lisans Programı » İşletim Sistemleri

Ünite 3: İşletim Sistemi Fonksiyonları — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

İşlem Kontrol Bloğu (PCB) — İşletim sisteminin bir işlemi takip etmek için kullandığı, işlem numarası ve durum bilgilerini içeren veri yapısıdır. Örneğin, işlemci bir işlemden diğerine geçerken işlemin o anki durumunu PCB'ye kaydeder.

İşlemci Zamanlayıcısı (Dispatcher) — Hazır kuyruğundaki işlemleri seçip MİB'e gönderen ve MİB'den çıkan işlemleri tekrar kuyruğa alan mekanizmadır. İşlemci zamanlayıcısı, kaynakların verimli kullanılmasını sağlar.

Kesme İsteği (IRQ) — Donanımların, MİB'in o anki işini durdurup kendi öncelikli işlerini yapmasını sağlayan sinyaldir. Örneğin, klavyede bir tuşa basıldığında donanım IRQ sinyali gönderir.

Kilitlenme (Deadlock) — İşlemlerin birbirlerinden kaynak beklemesi sonucu hepsinin bloklanması ve sistemin yanıt vermemesi durumudur. İki işlemin birbirinin kullandığı dosyayı beklediği durum buna örnektir.

Semafor — İşlemler arası senkronizasyonu sağlayan ve kaynak paylaşımını denetleyen bir sayaç mekanizmasıdır. Kütüphane örneğinde, anahtar sayısı semafor değerini temsil eder.

İkili Semafor (Mutex) — Sadece 0 veya 1 değerini alabilen, kaynağın müsaitliğini kontrol eden semafor türüdür. Kaynak kilitli ise 0, müsait ise 1 değerini alır.

Mantıksal Adres — MİB tarafından oluşturulan ve kullanıcının gördüğü sanal bellek adresidir. İşlemler doğrudan fiziksel belleği değil, bu mantıksal adresleri kullanır.

Fiziksel Adres — Verinin ana bellekte gerçekten bulunduğu donanımsal adrestir. Bellek yönetim birimi, mantıksal adresi taban kaydedicisi ile toplayarak bu adresi üretir.

Sayfalama — Fiziksel belleğin eşit büyüklükte çerçevelere, mantıksal belleğin ise sayfalara bölünmesi yöntemidir. Bellek yönetiminde fragmantasyonu azaltmak için kullanılır.

Bölümleme — Belleğin, programın mantıksal parçalarına (veri, yığın, kod) göre farklı boyutlarda bölünmesidir. Kullanıcı mantığına daha yakın bir bellek yönetim biçimidir.

TLB (Translation Look-aside Buffer) — En sık kullanılan sayfa ve çerçeve adreslerini tutan çok hızlı bir arabellektir. Sayfa tablosuna gitmeden önce adresin burada olup olmadığı kontrol edilir.

Dosya Sistemi — Disk üzerindeki verilerin nasıl saklanacağını ve yönetileceğini belirleyen yapıdır. NTFS, FAT32 ve EXT4 gibi örnekleri vardır.

Küme (Cluster) — Dosya sisteminin diskte veri saklamak için kullandığı, birden fazla sektörden oluşan en küçük veri bloğudur. Veri yerleşimi küme bazlı yapılır.

Dizin — Dosyaların organize edildiği ve ağaç yapısında tutulduğu ortamlardır. Kullanıcıların dosyalara erişimini kolaylaştırır.