Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Yönetim Bilişim Sistemleri Lisans Programı » İşletim Sistemleri

Ünite 4: İşletim Sistemi Bileşenleri — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Yazmaç (Register) — İşlemcinin içinde yer alan, çok küçük boyutlu ancak erişim hızı en yüksek olan bellek türüdür. İşlemci, o an üzerinde çalıştığı verileri ve ara sonuçları burada tutar.

Sistem Çağrısı (System Call) — Kullanıcı uygulamalarının, işletim sistemi çekirdeğinden bir hizmet (dosya okuma, ağa bağlanma vb.) talep etmek için kullandığı mekanizmadır. Bu çağrı ile işlemci kullanıcı modundan çekirdek moduna geçer.

Kesme (Interrupt) — Donanım veya yazılım tarafından işlemcinin acil dikkatini çekmek için gönderilen sinyaldir. Örneğin, klavyeden bir tuşa basıldığında işlemciye bir kesme gönderilerek verinin işlenmesi sağlanır.

Yakalama (Trap) — Yazılım tarafından oluşturulan özel bir kesme türüdür. Sıfıra bölünme hatası veya bir sistem çağrısı talebi gibi durumlarda işletim sisteminin kontrolü ele alması için tetiklenir.

Mod Biti — İşlemcinin o anda hangi yetki seviyesinde (çekirdek veya kullanıcı) çalıştığını belirten donanımsal bir bittir. 0 değeri çekirdek modunu, 1 değeri kullanıcı modunu temsil eder.

Özel İzinli Yönerge — Sistemin güvenliğini tehdit edebilecek, sadece çekirdek modunda çalıştırılmasına izin verilen komutlardır. Kullanıcı modunda çalıştırılmaya çalışıldığında işletim sistemi tarafından engellenir.

Mikro Çekirdek — Çekirdeğin sadece en temel işlevleri (mesajlaşma, süreç yönetimi) barındırdığı mimaridir. Diğer servisler kullanıcı katmanında çalışır, bu da sistemin hata toleransını artırır.

Modüler Yaklaşım — İşletim sistemi işlevlerinin (sürücüler, dosya sistemleri) çekirdeğe ihtiyaç anında eklenebilen parçalar halinde tasarlanmasıdır. Güncel sistemlerde esneklik ve performans sağlar.

Sanal Makine — Donanım kaynaklarını taklit eden ve uygulamaların gerçek donanımdan bağımsız çalışmasını sağlayan yazılım ortamıdır. Android'deki Dalvik sanal makinesi buna bir örnektir.

Yorumlayıcı — Belirli dosya formatlarını (örneğin .exe, .sh) çalıştırılabilir hale getiren işletim sistemi bileşenidir. Her dosya türü için uygun bir yorumlayıcının sistemde bulunması gerekir.

Aygıt Sürücüsü — Donanım birimlerinin (ekran kartı, disk, ağ kartı) işletim sistemi ile haberleşmesini sağlayan arayüz yazılımlarıdır. Modüler yapının en temel parçalarından biridir.

Von-Neumann Mimarisi — Modern bilgisayarların temelini oluşturan, bellek, işlemci ve giriş/çıkış birimlerinin veri yolu ile birbirine bağlandığı klasik bilgisayar mimarisidir.

Çekirdek (Kernel) — İşletim sisteminin en alt katmanında yer alan, tüm donanım kaynaklarını (bellek, işlemci, zaman) yöneten ve düzenleyen temel yazılım bileşenidir.