← Ünite 4
İşletme Analitiği

Ünite 4: 4. Ün te - İşlemtabloları le Ver Yönet m ve Anal z

255 Karakter Sınırı
Excel'de tanımlanacak bir aralık adının uzunluğu en fazla 255 karakter olabilir. Formül yazımını ve okunabilirliğini kolaylaştırmak amacıyla bu adların olabildiğince kısa, öz ve anlaşılır tutulması tavsiye edilir.
R ve C Harflerinin Yasak Olması
Aralık adlandırma işlemlerinde tek bir harf kullanılabilir. Ancak 'R' (Row - Satır) ve 'C' (Column - Sütun) harfleri Excel'in iç sisteminde satır ve sütunları ifade etmek için rezerve edildiğinden tek başlarına aralık adı olarak kullanılamazlar.
Hücre Başvurusu Benzeri Adların Yasaklanması
Aralık adlandırmalarında 'CAT1' veya 'BA1423' gibi ifadeler kullanılamaz. Bunun nedeni, bu ifadelerin doğrudan Excel'deki hücre koordinatlarıyla çakışması ve formüllerde ciddi karışıklıklara yol açmasıdır.
Boşluk Karakteri Yerine Altçizgi
Aralık adlarında boşluk karakteri kullanılması kesinlikle yasaktır. Birden fazla kelimeden oluşan adlandırmalarda kelimeleri ayırmak için 'Sipariş_Miktarı' örneğindeki gibi altçizgi (_) karakteri kullanılmalıdır.

Anahtar Kavramlar

Aralık AdlandırmaExcel'de belirli bir hücre veya hücre grubuna, formüllerde koordinat (A1:B10) yerine kullanılmak üzere verilen anlamlı ve benzersiz isimdir. Örneğin, 'C2:C10' aralığına 'Maaşlar' adı verilerek formüllerin okunabilirliği artırılır.
Ad Kutusu (Name Box)Excel arayüzünde A sütununun hemen üzerinde yer alan, aktif hücrenin adresini gösteren ve hücrelere/aralıklara doğrudan ad tanımlamak veya tanımlı adlara hızlıca gitmek için kullanılan kutudur.
Ad Yöneticisi (Name Manager)Çalışma kitabındaki tüm tanımlı aralık adlarını detaylı bir şekilde listeleyen, yeni ad eklemeye, mevcut adları düzenlemeye, silmeye ve filtrelemeye olanak tanıyan yönetim aracıdır.
Seçimden OluşturSeçili bir hücre grubunun en üst satırında veya en sol sütununda yer alan metin değerlerini, otomatik olarak altındaki veya sağındaki hücre aralıklarına ad olarak atayan pratik bir adlandırma aracıdır.
Alan (Field)Excel tablolarında dikey sütunları temsil eden ve ad, soyad, tarih gibi tekil bir bilgi türünü barındıran veritabanı bileşenidir.
Alan Değeri (Field Value)Bir tablodaki alanın içinde yer alan ve tek bir hücreye denk gelen en küçük veri birimidir. Örneğin, 'Ürün' alanındaki 'Çamaşır Makinesi' hücresi bir alan değeridir.
Alan Adı (Field Name)Tablonun en üstünde, yani üstbilgi satırında yer alan ve o sütundaki verilerin ne olduğunu belirten benzersiz başlıklardır.
Kayıt (Record)Excel tablolarında yatay satırları temsil eden ve birbiriyle ilişkili farklı alan değerlerinin bir araya gelmesiyle oluşan veri kümesidir.
Tablo Aralığı (Table Range)Bir çalışma sayfasında yer alan, tablonun tüm kayıtlarını, alanlarını ve alan adlarını (başlıklarını) kapsayan hücre aralığının tamamıdır.
Tablo ToplamlarıExcel tablolarının en altına eklenen, her sütun için toplam, ortalama, sayım gibi işlevleri dinamik açılır menülerle sunan özel satırdır.
Özel SıralamaTablolarda birden fazla alana (düzeye) göre sıralama yapmayı sağlayan araçtır. Örneğin, personeli önce 'Şehir' sütununa, ardından 'Soyadı' sütununa göre sıralamak için kullanılır.
FiltrelemeBüyük bir veri tablosunda sadece kullanıcının belirlediği ölçütlere uyan kayıtların gösterilmesi, diğer kayıtların ise geçici olarak gizlenmesi işlemidir.
Joker KarakterlerFiltreleme işlemlerinde bilinmeyen karakterlerin yerine kullanılan sembollerdir; '?' tek bir karakteri, '*' ise herhangi bir karakter grubunu temsil eder.
Gelişmiş FiltrelemeKarmaşık ve çoklu ölçütlere sahip filtreleme işlemlerini, çalışma sayfasında ayrı bir alanda tanımlanan ölçüt aralığını kullanarak gerçekleştiren gelişmiş süzme aracıdır.
Ölçüt Aralığı (Criteria Range)Gelişmiş filtreleme işleminde kullanılacak kuralların yazıldığı, ilk satırında alan adlarının bulunduğu ve liste aralığından en az bir satır boşlukla ayrılan hücre bölgesidir.
Özet Tablo (PivotTable)Büyük ve karmaşık veri kaynaklarını özetlemek, gruplamak ve çok boyutlu olarak analiz etmek için kullanılan dinamik ve interaktif raporlama aracıdır.
Veri Modeli (Data Model)Excel çalışma kitabında farklı sayfalardaki tablolar arasında ilişkiler kurarak veritabanı mantığıyla çalışmayı sağlayan arka plan veri yapısıdır.
Değer Alanı AyarlarıÖzet tablonun değerler bölgesindeki verilerin Toplam, Sayı, Ortalama gibi hangi matematiksel işlevle hesaplanacağını ve yüzde olarak nasıl gösterileceğini belirleyen ayar menüsüdür.
Dilimleyici (Slicer)Tablo ve özet tablolarda filtreleme işlemlerini butonlar aracılığıyla görsel, hızlı ve interaktif hale getiren filtreleme bileşenidir.
Zaman Çizelgesi (Timeline)Yalnızca tarih içeren alanlara sahip özet tablolar için kullanılabilen, belirli bir tarih aralığını görsel bir şerit üzerinden filtreleyen özel filtreleme aracıdır.

Diğer Önemli Bilgiler

A'dan Z'ye Sıralamada Boş Hücrelerin Konumu

Excel'de bir sütun A'dan Z'ye ya da Z'den A'ya sıralandığında, hücrelerin içerdiği veri türü ne olursa olsun, boş hücreler her zaman listenin en sonunda yer alırlar.

Tilda (~) Karakterinin Kullanım Amacı

Metin filtrelerinde '?' ve '*' karakterleri joker karakter olarak algılanır. Eğer tabloda doğrudan bu sembollerin kendisi aranmak isteniyorsa, arama ifadesinin önüne '~' (tilda) işareti konulmalıdır.

Gelişmiş Filtrelemede Boşluk Kuralı

Gelişmiş filtreleme işleminin hatasız çalışabilmesi için, oluşturulan ölçüt aralığı ile filtrelenecek liste aralığı arasında çalışma sayfasında en az bir satır veya sütun boşluk bırakılması zorunludur.

Gelişmiş Filtrelemede Mantıksal Satır Kuralları

Gelişmiş filtre ölçüt aralığında aynı satıra yazılan kriterler arasında 'VE' mantığı geçerlidir. Farklı satırlara yazılan kriterler ise 'VEYA' mantığıyla değerlendirilir.

Ayrıntılara İnebilme (Drill-Down)

Özet Tablo raporunda yer alan herhangi bir özet değere çift tıklandığında, Excel o özeti oluşturan tüm kaynak satırları otomatik olarak yeni bir çalışma sayfasında listeler.

Excel 2013 ile Gelen Veri Modeli

Excel 2013 versiyonundan itibaren her çalışma kitabında bir veri modeli kurulabilmektedir. Bu sayede farklı sayfalardaki tablolar arasında ilişkiler kurularak tek bir PivotTable'da birleştirilebilirler.

Excel 2010 ile Gelen Dilimleyiciler

Dilimleyiciler (Slicer), filtreleme işlemlerini görselleştirmek ve kolaylaştırmak amacıyla Excel'in 2010 ve sonraki sürümlerinde kullanıcılara sunulmuş son derece pratik filtreleme bileşenleridir.

Zaman Çizelgesinin Tablolarda Kullanılamaması

Zaman Çizelgesi (Timeline) aracı, dilimleyicilerin aksine düz Excel tablolarında kullanılamaz. Bu araç yalnızca tarih içeren alanlara sahip Özet Tablolar ve Özet Grafikler için tasarlanmıştır.

Zaman Çizelgesinde Kesikli Seçim Yasağı

Zaman çizelgeleri ile birden fazla bağımsız tarih aralığı seçilemez. Seçilen tarihlerin mutlaka sürekli ve birbirini takip eden bloklar halinde olması gerekmektedir.

Otomatik Genişleme Özelliği

Excel tablolarının en alt satırının hemen altındaki boş hücreye yeni bir veri girildiğinde, tablo otomatik olarak genişler ve yeni satırı kendi bünyesine dahil eder.

Sınavda Dikkat Et

  • Aralık adlarında boşluk karakterinin yasak olduğunu, kelimeleri birleştirmek için altçizgi (_) kullanılması gerektiğini unutmayın. Sınavda hatalı adlandırma sorularında bu kural sıkça sorulur.
  • R ve C harflerinin tek başlarına aralık adı olarak kullanılamayacağını aklınızda tutun; çünkü bu harfler Excel'in satır (Row) ve sütun (Column) sistemine aittir.
  • Gelişmiş Filtreleme (Advanced Filter) sorularında, ölçüt aralığı ile liste aralığı arasında en az bir boş satır veya sütun bırakılması zorunluluğu kritik bir bilgi olarak karşınıza çıkabilir.
  • A'dan Z'ye sıralama önceliğinde boş hücrelerin her zaman en sonda yer aldığını unutmayın. Karışık veri türlerinin sıralama dizilimi sınavda doğrudan sorulabilir.
  • Zaman Çizelgesinin (Timeline) düz tablolar için kullanılamayacağını, sadece Özet Tablolar (PivotTable) ve Özet Grafikler için aktif hale getirilebildiğini unutmayın.
  • Özet Tabloda Değerler bölgesine sürüklenen alan metinsel ise varsayılan işlemin 'Say', sayısal ise 'Topla' olduğunu bilmek sınavda puan kazandırır.