Ana Sayfa » Ankara Üniversitesi ANKADEM » Paleoantropoloji Anabilim Dalı » Zoocoğrafya

Ünite 7: Dünyanın Dinamikleri ve İklimsel Değişiklikler — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 20 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Levha Tektoniği — Dünyanın dış kabuğunun levhalar halinde hareket etmesini inceleyen ve kıtaların kaymasını açıklayan jeolojik süreçtir. Jeolojik zamanlarda iklimlerin değişiminde kıtaların kutuplara yaklaşması veya uzaklaşması yoluyla kilit rol oynar.

Kıtaların Kayma Hipotezi — Kıtaların jeolojik zamanlar boyunca yer değiştirdiğini savunan ve iklim değişikliklerini açıklamada kullanılan teorik yaklaşımdır. Kıtaların güneye veya kuzeye kayması sıcaklık değişimlerinde önemli rol oynamaktadır.

Süper Kıta (Pangea) — Jeolojik geçmişte tüm dünya karalarının tek bir parça halinde birleşmesiyle oluşan devasa kıta formasyonudur. Pangea'nın oluşumu ve dağılması atmosferik dolaşım ve karasal iklimler üzerinde büyük etki yaratmıştır.

Deniz Seviyesi Değişiklikleri — Jeolojik süreçler ve buzullaşmalar nedeniyle dünya su hacminde ve seviyesinde meydana gelen alçalma ve yükselmelerdir. Yüksek su seviyesi yağışlı iklimlere yol açarken, düşük su seviyesi kurak iklimlere neden olur.

Okyanus Geçitleri — Okyanuslar arasındaki su yollarının açılması veya kapanması durumudur. Bu geçitlerin durumu, sıcak ve soğuk su akıntılarının yönünü değiştirerek bölgesel ve küresel iklimleri doğrudan etkiler.

Sıcak ve Soğuk Su Akıntıları — Okyanuslarda suyun sıcaklık farklarına ve rüzgarlara bağlı olarak yer değiştirmesidir. Bu akıntıların kesilmesi ya da yön değiştirmesi iklimin ısınmasına veya soğumasına neden olarak canlı yayılımlarını etkiler.

Dağların Oluşumu (Orojenez) — Yeryüzü kabuğunun kıvrılması veya kırılmasıyla dağların ve yüksek platoların meydana gelmesidir. Himalayalar gibi devasa yükseltiler atmosferik sirkülasyonu değiştirerek küresel iklimleri etkiler.

Atmosferin Kimyasal Yapısı — Atmosferi oluşturan gazların oranları ve bileşenleridir. Bu yapıdaki CO2 miktarı değişimleri ve volkanik gazlar, sera etkisi yaratarak iklimsel evrimde ve canlı çeşitliliğinde belirleyici olur.

Miyosen Dönem — Jeolojik zaman çizelgesinde sonlarına doğru önemli topoğrafik yükselmelerin yaşandığı ve Afrika kıtasının iklimsel dönüşüm geçirerek insan evrimine zemin hazırladığı dönemdir.

Volkanik Faaliyetler — Yerkürenin içindeki gaz ve lavların yeryüzüne çıkması olaylarıdır. Bu faaliyetler sonucunda atmosfere salınan gazlar atmosferin kimyasal yapısını değiştirerek iklimler üzerinde etkili olur.