Ana Sayfa » Ankara Üniversitesi ANKADEM » Paleoantropoloji Anabilim Dalı » Zoocoğrafya

Ünite 8: Jeolojik Zamanlar — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 20 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Fosil — Geçmişte yaşamış prehistorik canlılara ait kalıntılar olup, kayaç tabakalarının yaşlandırılmasında, evrimsel değişimlerin takibinde ve ekolojik ilişkilerin anlaşılmasında kritik rol oynar. Örneğin, farklı kıtalarda bulunan benzer fosil buluntuları, dünya genelindeki kayaçların yaşlarının karşılaştırılmasını sağlar.

Jeolojik Zaman Çizelgesi — Dünyanın jeolojik tabakalarının çeşitli kriterler dahilinde en eskiden en yeniye doğru bölümlere ayrılması ve kronolojik bir sıra takip edecek şekilde dizilmesiyle oluşan sistemdir. Yaklaşık 4,5 milyar yaşındaki dünyanın katmanlarının zamana göre düzenlenmesini ifade eder.

Proterozoik (Prekambriyen) — Dünyanın oluşumundan I. Zamanın başlangıcına kadar süren ve ilk 4 milyar yıllık zaman dilimini kapsayan dönemdir. Bu dönemde mikroskobik tek hücreli yaşam formları ve oksijen üreten ilk mavi-yeşil algler ortaya çıkmıştır.

Kambriyen Patlaması — Paleozoik Çağ'ın ilk bölümü olan Kambriyen Devir'de canlıların ani bir çeşitlenme ve sayıca büyük artışlar göstermesi olaydır. Bu döneme ait 900'den fazla canlı türü keşfedilmiş olup üç loblu deniz böcekleri ve çeşitli kabuklu deniz hayvanları baskın hale gelmiştir.

Pangea — Jeolojik geçmişte tüm dünya karalarının bir araya gelmesi sürecini tamamladığı devasa süper kıtadır. Karbonifer Devir'de tam birleşme sağlanmış, daha sonra Mezozoik çağda parçalanmaya başlayarak günümüzdeki kıtaların oluşumuna zemin hazırlamıştır.

Tafonomik Süreç — Canlıların ölüm sonrasında kalıntılarının maruz kaldığı fiziksel, kimyasal ve biyolojik süreçlerin tamamıdır. Bu süreçlerin incelenmesi, fosillerin ve geçmiş ekolojik şartların daha iyi anlaşılmasına yardımcı olur.

Amfibiyan — Hem suda hem de karada yaşayabilme yeteneğine sahip, Paleozoik Çağ'ın Devoniyen ve Karbonifer devirlerinde büyük gelişme gösteren omurgalı canlı grubudur. Sırtlama yeteneğine sahip ilk karasal hayvan grupları arasında yer alırlar.

Hominidae — Miyosen dönemin başlarında Anthropoidlerden ayrılan, iki ayağı üzerinde yürüyen ve kuyruksuz büyük maymunlardan evrimleşen insan soyunu da içeren ailenin adıdır. İnsanın evrimsel sürecinde önemli bir basamaktır.

Homo Cinsi — Pliyosen devirde ilk kez Afrika'da görülen ve insan evrimleşmesinin sürdüğü cinstir. Bu dönemin üyeleri ilk kez bilinçli olarak taş aletler yapmış ve kullanmıştır.

Buzul Dönemi (Pleistosen) — Kuzey yarımkürenin giderek soğuduğu ve uzun buzul dönemlerinin yaşandığı Kuvaterner çağın bir alt devridir. Bu dönemde tüylü mamutlar gibi soğuğa adapte canlılar yaşamış, deniz seviyesindeki alçalmalar kıtalar arası göçlere olanak tanımıştır.