Ünite 2: Bu Sunum ”Yunan Kenti” Dersi Kapsamında Kullanılmak Üzere

House of Good Fortune in Olynthos

Olynthos kentinde yer alan bu konut, Antik Yunan mimarisinde odaların yerleşim düzenini gösteren önemli bir örnektir. Evin planında andron adı verilen ziyafet odasının üst sol köşede konumlandırıldığı arkeolojik olarak tespit edilmiştir.

Platon ve Xenophon'un Symposion Eserleri

Antik Yunan'daki şölen kültürünü, felsefi tartışmaları ve sosyal yapıyı incelemek için en önemli edebi kaynaklar bu iki yazarın kaleme aldığı 'Symposion' adlı eserlerdir.

J. Paul Getty Müzesi Vazo Tasviri

M.Ö. 390 tarihli bir kap üzerine resmedilen antik Yunan symposium sahnesi, katılımcıların oturma ve eğlenme düzenini gözler önüne seren somut bir görsel kanıttır.

Aristophanes ve Halkın Beslenmesi

Antik dönem komedya yazarı Aristophanes, eserlerinde orta halli halkın temel yiyeceği olan mazanın yanı sıra yanında tüketilen soğan ve sebzelerden ayrıntılı şekilde bahsetmiştir.

Anahtar Kavramlar

AndronAntik Yunan evlerinde erkeklerin misafirlerini ağırladığı, symposion adı verilen ziyafetlerin düzenlendiği özel odadır. Genellikle evin planında üst sol köşede konumlandırılır.

KlineAntik Yunan'da evlerde ve özellikle ziyafet sahnelerinde kullanılan, üzerine uzanarak yemek yenilen veya dinlenilen uzanma koltuğudur.

TrapezaAntik Yunan evlerinde ve ziyafet salonlarında yemek servis etmek veya eşya koymak amacıyla kullanılan masa mobilyasıdır.

DiphrosAntik Yunan evlerinde günlük yaşamda oturmak amacıyla kullanılan sırtlıksız temel sandalye veya tabure türüdür.

ThrenysAntik Yunan mobilya kültüründe otururken ayakların dinlendirilmesi veya yukarıda tutulması için kullanılan ayak dayama sehpasıdır.

KibotosAntik Yunan konutlarında değerli eşyaların, giysilerin veya erzakların saklanması için kullanılan sandık türüdür.

DeipnonSymposion'ların başlangıcını oluşturan, katılımcıların karınlarını doyurduğu ve ana yemeğin yendiği birinci bölüm ziyafet evresidir.

SymposionAntik Yunan'da erkeklerin yemek sonrasında bir araya gelerek şarap içtiği, felsefi sohbetler yaptığı ve eğlendiği ziyafetin ikinci ve en önemli kısmıdır.

MazaArpa unu, su, süt ve yağ karışımından yoğrularak kurutulan ve uzun süre orta halli halkın temel yiyeceği olan bir çeşit hamur bazlı yiyecektir.

HeteiraAntik Yunan şölenlerinde (symposion) erkeklere müzik, dans ve sohbet gibi alanlarda eşlik eden profesyonel eğlence kadınlarıdır.

KottabosSymposion'larda kylix içinde kalan şarap tortusunun özel bir hedefe fırlatılmasıyla oynanan popüler bir antik Yunan yetenek ve eğlence oyunudur.

KylixAntik Yunan symposion'larında şarap içmek için kullanılan, geniş ağızlı ve sığ tabanlı tipik bir seramik kupa türüdür.

Diğer Önemli Bilgiler

Madrid Arkeoloji Müzesi Bell-Krateri

Nikias Ressamı tarafından M.Ö. 420 civarında yapılan Attika kırmızı figürlü bell-krater üzerinde, aulos çalan bir kız eşliğinde kottabos oyunu oynayan ziyafetçiler tasvir edilmiştir.

Louvre Müzesi Euphronios Amforası

Paris Louvre Müzesi'nde sergilenen, M.Ö. 510 yılına tarihlenen Attika kırmızı figürlü boyun amforasının A yüzünde kottabos oynayan bir ziyafetçi ve Leagros adını taşıyan kalos yazıtı yer almaktadır.

Epiktetos ve Pamphaios İş Birliği

M.Ö. 520-490 yılları arasında aktif olan ressam Epiktetos ile M.Ö. 530-495 yılları arasında çalışan çömlekçi Pamphaios, antik Yunan seramik sanatının en önemli üreticileri arasındadır.

Myrina'dan Pişmiş Toprak Heykelcik

Mysia bölgesindeki Myrina'dan gelen M.Ö. 25 yılına tarihlenen pişmiş toprak eser, bir kline üzerinde oturan iki ziyafetçi ve bir heteirayı detaylı bir şekilde betimlemektedir.

Leningrad Ressamı'nın Krateri

M.Ö. 475-450 yılları arasında üretilmiş olan kırmızı figürlü sütun krater parçası, Yunan symposion kültürünün ikonografik incelemesinde kullanılan değerli arkeolojik buluntulardan biridir.

Sınavda Dikkat Et

Andron mekanının symposionlar ve erkeklerin misafir ağırlaması için ayrıldığını unutmayın; mimari sorularda sıklıkla çıkar.
Maza ile buğday ekmeği arasındaki sınıf ayrımına dikkat edin; maza orta halkın, buğday ekmeği ise zenginlerin yiyeceğidir.
Symposionların Deipnon (yemek) ve Symposion (şarap/eğlence) olmak üzere iki aşamalı yapısını karıştırmayın.
Kottabos oyununun kylix ile oynanan bir şarap tortusu fırlatma oyunu olduğunu iyi ezberleyin.
Platon ve Xenophon gibi antik yazarların Symposion adlı eserlerinin kaynak olarak gösterildiğini unutmayın.
Kline, trapeza, diphros, threnys ve kibotos gibi mobilya terimlerinin tanım ve işlevlerini ayırt edebilmelisiniz.