Antik çağlardan bu yana çocukların gelişiminde ve eğlence dünyasında oyunlar ve oyuncaklar merkezi bir rol oynamıştır. Yunan ve Roma uygarlıklarına ait arkeolojik buluntular, çocukların günümüzdekine benzer pek çok oyuncakla vakit geçirdiğini, motor becerilerini geliştiren araçlar kullandığını kanıtlamaktadır. Bu ders kapsamında incelenen materyaller, antik kentlerde çocukların günlük yaşamını, sosyal rollerini ve oynadıkları oyunların niteliğini anlamamız için eşsiz ipuçları sunmaktadır. Görsel kaynaklar, mezar buluntuları ve edebi metinler bu dönemin oyun kültürünü aydınlatır. Antik dönem çocuk oyunları sadece vakit geçirme aracı olmayıp, çocukların yetişkinliğe hazırlanmasında, fiziksel güç kazanmasında ve toplumsal kuralları içselleştirmesinde önemli birer pedagojik araç olarak da işlev görmüştür. Antik dönem bebekleri ve küçük çocukları için üretilen en temel ses çıkaran oyuncaklardan biri çıngıraklardır (Krotalos). Örneğin Atina Ulusal Arkeoloji Müzesi'nde sergilenen köpek şeklindeki sevimli bir çıngırak, bu konudaki somut kanıtlardan biridir. Atina'daki minyatür kırmızı figürlü şarap sürahileri (chous) üzerinde yer alan tasvirlerde, yerde oturan bebeklerin bu tür oyuncaklarla oynadığı açıkça görülmektedir. Çıngıraklar bebeklerin işitsel ve görsel algılarını desteklemiştir. Bebekler kategorisinde ise Roma dönemine ait fildişinden yapılmış zarif oyuncak bebekler dikkat çekmektedir. Milattan sonra 2. yüzyılın sonuna tarihlenen ve sekiz yaşındaki bir çocuğun mezarında bulunan fildişi bebek, altın süslemelere sahiptir. Bu bebeğin saç stili, dönemin Roma imparatoriçesi Julia Domna'nın saç modelini yansıtması açısından dönemin moda anlayışının oyuncaklara da yansıdığını gösterir. Antik Yunan ve Roma dünyasında çocukların dış mekanda oynadığı, fiziksel hareket gerektiren oyuncakların başında topaç (Strobilos, Strombos, Turbo) gelmektedir. Topaçla ilgili bilinen en eski edebi kaynak Homeros'un İlyada destanıdır. İlyada'nın 14. bölümünde geçen "Hektor döndü topaç gibi, yalpa vurdu sağa sola" ifadesi, antik dönemde topacın hareketinin çok iyi bilindiğini ve günlük dile benzetme olarak girdiğini kanıtlamaktadır. Bir diğer popüler dış mekan oyuncağı ise çemberdir (Trochos). Ünlü ozan Horatius, Romalıların çember çevirme alışkanlığını Yunanlardan öğrendiğini belirtmiştir. Martialis'in Epigramlarında (14.169) geçen ifadeler, çemberin sokaklarda ses çıkararak dolaştırıldığını ve yayaların bu çın çın eden oyuncak önünden çekilmek zorunda kaldığını tasvir eder. Antik çağ çocuklarının hayal dünyasını süsleyen bir diğer oyuncak grubu oyuncak arabalardır (Biga). Bu minyatür taşıtlar, çocukların dönemin gerçek ulaşım araçlarını oyunlarına uyarlamasına olanak tanımıştır. Oyuncak arabaların yanı sıra çeşitli minyatür objeler de arkeolojik kazılarda sıklıkla ele geçmektedir. Bu nesneler, çocukların evcilik veya rol yapma oyunlarında kullandığı dönemsel eşyaların küçük boyutlu kopyalarıdır. Minyatür objeler ve arabalar, antik dönemde çocukların erken yaşta yetişkinlerin iş ve sosyal yaşamlarına öykünmesini sağlayarak sosyalleşme süreçlerine katkıda bulunmuştur. Antik Yunan ve Roma'da top oyunları hem çocuklar hem de gençler arasında oldukça yaygındır. Top, el-göz koordinasyonunu geliştiren temel bir oyuncak olarak öne çıkar. Bir diğer önemli oyun unsuru ise MÖ 5. ile 3. yüzyıllar arasında Antik Yunan'da yaygın olarak kullanılan astragaldir (aşık kemiği). Astragaller hem şans oyunlarında hem de beceri gerektiren çeşitli çocuk oyunlarında kullanılmıştır. Antik Roma kumar zarları (gambling dice) ise daha çok şans faktörüne dayanan masa ve pano oyunlarının vazgeçilmez parçalarıdır. Bu oyunlar, üzerine kazınmış çeşitli latince ibareler ve yazılarla (örneğin 'Pictos victos hostis deleta ludite securi utere felix vivas') hem eğlenceyi hem de zafer/mutluluk temalarını barındırmaktadır. Pano oyunları ise strateji gelişiminde rol oynamıştır.