Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Sofistlerin ortaya çıktığı dönemdeki sosyo-politik değişimler ile doğa felsefesinin ardından oluşan 'epistemolojik boşluk' arasındaki ilişkiyi tartışınız.
Yanıt / ipucu
Doğa felsefesinin varlığı açıklamada yetersiz kalmasıyla oluşan epistemolojik boşluk, ticaretin gelişmesi ve demokrasinin yükselişi gibi sosyo-politik değişimlerle birleşmiştir. Bu durum, pratik yaşamda ve siyasette doğru karar verme ile ikna kabiliyetine (bilgiye) olan ihtiyacı artırarak sofistlerin doğuşuna zemin hazırlamıştır.
Alıştırma 2myders hazırladı
M.Ö. 700-500 yılları arasında Hellen Uygarlığı'nda yaşanan ekonomik dönüşümün, toprak soyluları ile yeni yükselen sınıflar arasındaki politik mücadeleye etkisini örneklerle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Tarım ekonomisinden ticaret ekonomisine geçiş, deniz ticaretiyle uğraşan tüccar ve zanaatçılardan oluşan yeni bir sınıf yaratmıştır. Bu sınıf, toprak soylularının politik hegemonyasına meydan okuyarak M.Ö. 5. yüzyılda demokratik reformların önünü açmıştır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Eski düzenin 'aşkıncı dünya kavrayışı' ile yeni düzenin 'içkinci dünya kavrayışı' arasındaki temel farkları ahlak ve düzenin kaynağı açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Aşkıncı kavrayış, ahlakı ve toplumsal düzeni ilahi, değişmez ve doğaüstü kaynaklara dayandırırken; içkinci kavrayış, bunları insanların kendi aralarında yaptıkları eşitlikçi, dünyevi ve sözleşmeci uzlaşmalara dayandırır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Karl Popper'ın felsefenin problemlere dayandığı yönündeki görüşünden hareketle, insanın felsefenin merkezine yerleşmesinden önce neden doğa felsefesi aşamasından geçilmesi gerektiğini gerekçelendiriniz.
Yanıt / ipucu
İnsanın kendi zihinsel ve duyusal yetilerinin sınırlarını anlayabilmesi için öncelikle bu yetilerini dış dünyadaki nesneler (doğa) üzerinde sınaması gerekiyordu. Doğa felsefesi süreci, insanın kendi bilgi araçlarını tanımasını sağlayarak epistemolojik sorgulamaya giden yolu açmıştır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Ian Hacking'in temsil ve gerçeklik üzerine görüşlerini temel alarak, 'epistemolojinin ontolojiye öncelenmesi' fikrini kendi cümlelerinizle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Gerçeklik nesnel olarak var olsa da, onun anlam kazanması insanın dil ve temsiller üretmesiyle başlar. Bu nedenle, önce dünyayı nasıl temsil ettiğimizi inceleyen epistemoloji gelir; bu temsillerin doğru veya yanlış olduğuna karar verildikten sonra ontolojik (varlıksal) dünya anlamlandırılır.
