Ana Sayfa » Ankara Üniversitesi ANKADEM » Felsefe Bölümü » Sofistler

Ünite 9: Protagoras- Etik ve Politik Konumlanış — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 20 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Epistemolojik Boşluk — Bilgi teorisi alanında beliren ve toplumsal değişimlerle birlikte 'ne yapmalı?' sorusunu zorunlu kılan teorik eksikliktir. Sofistlerin düşünce sisteminde bu boşluk, erdem ve devlet gibi pratik kavramların da yeniden tanımlanmasına yol açmıştır.

Atina — Sofistlerin teorik tartışmalarını ve politik analizlerini yoğunlaştırdıkları ana toplumsal ve siyasal mekandır. 'Ne yapmalı?' sorusunun somut bir biçimde yanıt aradığı temel uygulama sahasıdır.

Thrasymakhos — Sokrates'in çağdaşı olan ve Platon'un eserlerinde adalet kavramını güç eksenli ele alan bir sofistir. 'Adalet, güçlünün işine gelendir' teziyle nesnel referans yokluğundaki iktidar ilişkilerini vurgulamıştır.

Nesnel Referans — İnsan algısından ve toplumsal uzlaşıdan bağımsız olarak var olduğu iddia edilen evrensel ölçüttür. Protagorasçı ve sofist perspektifte politik konum alışları yargılayacak böyle nesnel bir ölçüt bulunmamaktadır.

Bilge ve İyi Hatip — Sitelere kötü şeyler yerine iyi şeylerin doğru görünmesini sağlayabilen ve politik konum alıştaki değişimi yönlendiren kişidir. Ancak bu kişinin getirdiği yeni bakış açısı nesnel olarak daha üstün değil, yalnızca farklıdır.

Beşeri Konum Alış — Sitenin politik tutumunun aşkın kurallardan ziyade bireylerin uzlaşısıyla oluştuğunu belirten kavramdır. İnsan ürünü olduğu için tamamen insanlar tarafından değiştirilebilir niteliktedir.

Teori ve Pratik İlişkisi — Bilgi problemi ile erdem, iyilik ve devlet gibi pratik alanlar arasındaki koparılamaz bağdır. Sofistlere göre epistemolojiyi önceleyen yaklaşım, pratik yaşamı doğrudan şekillendirir.

Hakikat ve Güç İlişkisi — Nesnel bir doğrunun bulunmadığı durumda hakikatin güçlü olanın çıkarlarına göre şekillendiğini ifade eden yaklaşımdır. Thrasymakhos'un düşüncesinde adalet ile hakikat bu bağlamda özdeşleşir.

Site (Polis) — Antik Yunan'da bireylerin oluşturduğu ve politik konum alışların merkezi olan şehir devletidir. Protagoras'a göre her site kendi doğru ve adilini kendi belirler.

Asgari Ortaklaşma — Politik topluluğu oluşturan bireylerin doğru ve adil olan hakkındaki düşünce ve yargılarının kesişim kümesidir. Sitenin politik konum alışının temelini bu ortaklaşma oluşturur.