Folklor terimi, ilk kez 1846 yılında William John Thoms tarafından Athenaeum dergisinde kullanılmıştır. Terim, Saksonca kökenli olup halk anlamına gelen 'folk' ve bilgi anlamına gelen 'lore' kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuştur. Bu terim, zamanla farklı dillerde karşılıklar bulmuştur. Türkçede 'halkiyat', 'halkbilgisi' ve 'halkbilim' olarak karşılanan bu disiplin, Almancada 'Volkskunde' olarak adlandırılır. Yunancada ise 'laos' (halk) ve 'grafos' (yazmak) kelimelerinden türetilen 'Laografia' terimi tercih edilmiştir. Bu durum, disiplinin evrensel bir ilgi alanı olduğunu göstermektedir. Folklor, sadece bir terim değil, aynı zamanda uluslaşma süreçlerinde işlevsel bir araçtır. Devletler, bu disiplin sayesinde vatandaşlarının kültürel kimliklerini keşfetmelerini, birbirleriyle bütünleşmelerini ve ortak bir ulusal bilinç geliştirmelerini hedeflemişlerdir. Sedat Veyis Örnek'e göre halkbilim; bir ülke veya bölge halkına ait maddi ve manevi kültürel ürünleri konu edinen, bunları bilimsel yöntemlerle derleyen, sınıflandıran, çözümleyen ve yorumlayan bir disiplindir. Bu sürecin nihai amacı, elde edilen verileri bir bireşime vardırmaktır. Halkbilimin çalışma alanı oldukça geniştir; köy, kasaba ve kent yaşamından başlayarak, yerleşim türleri, konut mimarisi, aydınlanma ve ısınma yöntemleri gibi somut yaşam pratiklerini kapsar. Ayrıca ekonomi türleri, beslenme alışkanlıkları ve ölçü birimleri de bu disiplinin inceleme sahasına girer. Disiplin, sadece maddi kültürü değil, aynı zamanda halkın inanç dünyasını, geçiş dönemlerini (doğum, evlenme, ölüm), halk edebiyatını, tiyatrosunu, oyunlarını ve müziklerini de içine alır. Bu geniş yelpaze, halkın yaşam tarzını bir bütün olarak anlamayı sağlar. Halkbilim, halkın günlük yaşamındaki her türlü detayı inceler. Örneğin, taşıtlar ve taşıma teknikleri, hayvancılık ve tarım gibi ekonomi türleri, mutfak kültürü ve sofra düzeni gibi başlıklar, halkın geçim ve yaşam biçimini ortaya koyar. Giyim-kuşam ve süsleme de bu disiplinin önemli bir parçasıdır. Halk bilgisi başlığı altında halk hekimliği, halk meteorolojisi ve halk hukuku gibi pratik bilgiler yer alır. İnançlar, töreler ve gelenekler ise toplumun manevi yapısını oluşturur. Özellikle doğumdan ölüme kadar olan geçiş dönemleri, halkın sosyal yaşamındaki en kritik evrelerdir. Halk edebiyatı, tiyatrosu, oyunları ve müzikleri; toplumun estetik ve sanatsal üretimlerini yansıtır. Destanlar, masallar, bilmeceler, Karagöz, ortaoyunu ve halk dansları gibi unsurlar, bir toplumun kültürel belleğinin en somut taşıyıcılarıdır.