Sosyal bilimlerin kurumsallaşması, tarihsel süreçte modernite sonrası döneme tekabül eder. Sosyoloji, antropoloji ve psikoloji gibi disiplinler, modernitenin birer ürünü olarak ortaya çıkmışlardır. Bu bilim dalları, modern dünyanın karmaşık yapısını anlamlandırmak, açıklamak ve toplumsal dönüşümleri analiz etmek amacıyla geliştirilmiştir. Modernite, beraberinde bilimsel bir yaklaşım getirmiş ve bu yaklaşım, toplumları analiz ederken dikotomik (ikili karşıtlıklar içeren) bir perspektif benimsemiştir. Bu perspektif, toplumlar arasında hiyerarşik bir düzen kurmuş ve Batı merkezli eşitsiz bir yaklaşımı bilimsel bir temel üzerine oturtmuştur. Bilim, bu dönemde sadece bir bilgi üretim süreci değil, aynı zamanda Batı fikrinin taşıyıcı gücü haline gelmiştir. Batı, ekonomik, siyasal ve teknolojik üstünlüğü sayesinde dünya genelinde bir referans noktası kabul edilmiş ve bu durum bilimsel disiplinlerin gelişimine yön vermiştir. Sosyoloji, modernite içerisinde diğer disiplinlerden farklı olarak özel bir konuma sahiptir. Toplumu kurumlarıyla birlikte bir bütün olarak ele alan sosyoloji, hem doğa bilimlerinin yöntemlerini örnek alan bir disiplin olma çabası gütmüş hem de büyük dönüşümler yaşayan modern toplumun anlaşılması için bir rehber görevi görmüştür. Modern toplumun yaşadığı hızlı değişimler, bireylerin ve grupların bu yeni düzene uyarlanması ihtiyacını doğurmuştur. Sosyoloji, bu uyum sürecinde toplumsal yapıyı çözümleyerek modernleşmenin sancılarını anlamlandırmada kritik bir işlev üstlenmiştir. Sosyolojinin bu işlevi, onu modernitenin en temel çözümleyici aracı haline getirmiştir. Toplumsal kurumların işleyişi, birey-toplum ilişkisi ve modernleşmenin getirdiği yeni yaşam biçimleri sosyolojinin temel inceleme alanlarını oluşturmuştur. İnsanlık tarihi boyunca toplumlar kendilerini merkeze alarak dış dünyayı yorumlamışlardır. Ancak modernite öncesinde bu durum genellikle eşitler arası bir etkileşimken, modern dönemde Batı'nın erk sahibi olmasıyla birlikte Batı perspektifi evrensel bir 'norm' haline gelmiştir. Oryantalizm, bu Batı merkezli bakışın bir yansıması olarak ortaya çıkmıştır. Batı'nın Doğu hakkındaki bilgisi ve Doğu'ya bakış şekli olarak tanımlanan oryantalizm, sadece bir bilimsel etkinlik değil; aynı zamanda edebiyat, sanat ve imaj dünyasını da kapsayan bir sömürgecilik ürünüdür. Edward Said'in vurguladığı üzere oryantalizm, Doğu'yu ekzotikleştirerek sömürgeciliğin gelişimine hizmet eden bir araç olmuştur. Bu durum, Doğulu aydınların modernleşme süreçlerinde Batı'yı referans almalarına ve kendi kimliklerini bu eksende yeniden tanımlamalarına yol açmıştır.