Ana Sayfa » Ankara Üniversitesi ANKADEM » Eğitim Bilimleri Fakültesi » Bilim ve Araştırma Etiği

Ünite 2: Bilimsel Araştırma Yöntemleri — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Rasyonalizm — Aklı, duyusal algılardan bağımsız olarak bilginin tek ve en güvenilir kaynağı kabul eden felsefi öğretidir. Bu yaklaşıma göre mantık kurallarına uygun olan ve zihinsel olarak tutarlı olan düşünceler gerçek bilgiyi temsil eder.

Empirizm — Bilginin kaynağının duyu organları, deneyimler ve gözlemler olduğunu, dış dünyadaki maddenin ilk veri olarak kabul edilmesi gerektiğini savunan düşünce sistemidir. Araştırmacının kuğuları gözlemleyerek genellemelere ulaşmaya çalışması bu yaklaşıma örnektir.

Bilim — Geçerliği kabul edilmiş, sistemli ve organize edilmiş bilgiler bütünüdür. Bilime dayalı problem çözme süreci, insanlığın elindeki en geçerli, güvenilir ve genel verilere dayanarak gerçekleştirilir.

Kuram — Birtakım olguları veya olgusal ilişkileri açıklayan, kendi içinde tutarlı kavramsal bir sistemdir. Bilimin açıklama işlevi doğrultusunda geliştirilen teorik çerçeveleri ifade eder.

Bilimsel Yöntem — Olgusal nitelikli problemlerin çözülmesinde ve bilimsel bilgi üretilmesinde kullanılan, belirli basamakları olan en güvenilir yoldur. Bacon'ın tümevarım yöntemi ile Aristo'nun tümdengelim yönteminin sentezinden oluşur.

Araştırma — Planlı ve sistemli bir şekilde problemlere güvenilir çözümler bulmak amacıyla yürütülen; bilinmeyeni bilinir kılmayı hedefleyen bir arama ve aydınlanma sürecidir.

Temel Araştırma — Var olan bilgi birikimine yenilerini katmayı amaçlayan, 'bilgi bilgi içindir' ilkesini benimseyen araştırma türüdür. Bu araştırmalar kuram geliştirme ve anlama düzeyinde bilgi üretir.

Uygulamalı Araştırma — Temel araştırmalarda üretilen teorik bilgilerin pratik sorunların çözümünde kullanılması ve belirli uygulamaların etkililiğinin test edilmesi amacıyla yapılan araştırma türüdür.

Betimsel Araştırma — İncelenen konuya ilişkin var olan durumu olduğu gibi tanımlamayı, resmetmeyi ve ortaya koymayı amaçlayan araştırma türüdür. Öğrencilerin bir derse yönelik tutumlarının belirlenmesi bu türe örnektir.

İlişkisel Araştırma — Ele alınan iki veya daha fazla değişken, olgu ya da durum arasındaki birlikte değişim derecesini ve ilişkileri inceleyen araştırma türüdür. Örneğin, annenin eğitim durumu ile öğrenci başarısı arasındaki ilişki bu yöntemle incelenir.

Açımlayıcı Araştırma — Bir olayın, durumun ya da değişkenler arasındaki ilişkilerin arkasında yatan nedenleri saptamayı amaçlayan keşfedici araştırma türüdür. Ergenlerin sigara kullanma nedenlerinin araştırılması buna örnektir.

Nicel Araştırma — Değişkenler arasındaki ilişkileri istatistiksel ve sayısal veriler kullanarak kanıtlamaya, ölçmeye ve genellemelere ulaşmaya çalışan araştırma yaklaşımıdır.

Nitel Araştırma — Durumları, olayları ve insan davranışlarını katılımcıların kendi bakış açılarından, doğal ortamlarında ve sözcükler aracılığıyla derinlemesine anlamaya çalışan araştırma yaklaşımıdır.

Tümevarım — Tek tek yapılan gözlemlerden ve özel durumlardan hareket ederek genel yasalara, kurallara veya sonuçlara ulaşmayı hedefleyen akıl yürütme yoludur.

Tümdengelim — Genel doğrulardan, yasalardan veya teorilerden hareket ederek özel durumlar hakkında mantıksal sonuçlar çıkarma sürecini ifade eden akıl yürütme yoludur.

Hipotez — Bir araştırmada test edilmek üzere ortaya konan, doğruluğu henüz kanıtlanmamış olan geçici çözüm önerisi veya bilimsel varsayımdır.