Ana Sayfa » Ankara Üniversitesi ANKADEM » Eğitim Bilimleri Fakültesi » Bilim ve Araştırma Etiği

Ünite 6: Etik Sunu 4 — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 20 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Bilim Etiği — Bilimsel yayınlar ile bilimsel bilgi üretim uygulamalarında, bilim insanlarının uymaları gereken kural, norm, değer ve ahlaki ilkelerin tamamına verilen isimdir. Bilim insanının tüm süreçlerde dürüst ve tarafsız kalmasını hedefler.

Disiplinsiz Araştırma — Araştırmacıların iyi niyetli olmasına rağmen bilgi eksikliğinden kaynaklanan hataların bulunduğu, düzensiz veya özensiz bilimsel araştırmalardır. Kasıt içermez ancak metodolojik eksiklik barındırır.

Bilimsel Sahtecilik — Bilimsel faaliyet esnasında bilinçli saptırmaların, bilimsel korsanlığın, kopyanın ve uydurmanın bulunduğu, doğrudan etik dışı davranış sınıfına giren çalışmalardır. Kasıtlı olarak bilim dünyasını yanıltmayı amaçlar.

Araştırma Etiği — Araştırma, bulguları yorumlama ve yayımlama sürecinde araştırmacıların uyması gereken bilim ve meslek ahlakı kurallarını gösteren, yasal ve bilimsel yükümlülükler getiren standartlardır. Araştırmanın saha ve laboratuvar aşamalarını düzenler.

Yayın Etiği — Araştırmanın tasarlanmasından yayınlanmasına kadar araştırmacıların uyması gereken yayın etik ilkelerini ve araştırmacıların ahlaki durumlarını inceleyen alandır. Yazarlık hakları ve doğru kaynak gösterme bu alanın konusudur.

Aşırmacılık (İntihal) — Başkalarının bilimsel verilerini ya da eserlerini, kaynak göstermeden kendi malıymış gibi kullanma eylemidir. Hırsızlık, korsanlık veya kendi adına geçirme olarak da adlandırılır.

Uydurmacılık — Araştırma yapmaksızın veya yarım-yamalak bir şekilde elde edilmiş verilerle bilimsel faaliyetlerde bulunma eylemidir. Gerçekte var olmayan deney veya anket sonuçlarını üretmeyi kapsar.

Kopya — Başkalarına ait bilimsel verileri aynen ya da kısmen kendi eseriymiş gibi kullanma eylemidir. Başkasının emeğini doğrudan sahiplenme durumudur.

Aldatma (Sahtecilik / Saptırma) — Bilimsel bulgu, bilgi ve verilerin bilinçli bir şekilde değiştirilmesi eylemidir. Araştırma sonuçlarının hipoteze uyması için verilerle oynanması bu kapsama girer.

Tekrar Edilen (Yinelenen) Yayın — Aynı bilimsel ürün, veri, eser, yayın, faaliyet ya da performansın farklı yayınlar aracılığıyla tekrar yayınlanması işlemidir. Bilimsel literatürün gereksiz yere şişirilmesine yol açar.