Ana Sayfa » Ankara Üniversitesi ANKADEM » Jeofizik Mühendisliği Bölümü » Genel Jeoloji ve Laboratuarı 1 (2 – 2 – 3 – 4)

Ünite 10: Jeolojik Zaman — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 40 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Fosil — Eskiden yaşayan organizmaların, bunların izlerinin ve kalıntılarının kaya içinde korunmuş kesimidir. 1600'lü yılların başında bu şekilde tanımlanmıştır.

Fosilleşme — Paleontologlar tarafından fosil oluşma prosesine verilen isimdir. Canlının sediman altında kalıp kayanın katılaşması süreçlerini kapsar.

Taksonomi — Yaşamın sınıflandırılması prensiplerini inceleyen alandır. Bu prensipler 19. yüzyılda İsveçli biyolog Carolus Linnaeus tarafından hiyerarşik olarak kurulmuştur.

Arkealar — Dünyadaki yaşamı oluşturan 6 temel alemden biridir ve eski bakteri olarak bilinir. Prokaryat canlılar grubunda yer alır.

Öbakteriler — Gerçek bakteriler olup hastalıklara sebep olan organizma grubudur. Canlıların 6 temel aleminden birini oluşturur.

Protista — Tek hücreli ve basit çok hücreli organizmalardan oluşan alem. Metinde örnek olarak okyanuslarda yaşayan iki tip plankton olan algler (diatomlar) ve foramlar verilmiştir.

Ökaryot — Hücreli organizmaları tanımlamak için kullanılan terimdir. Gelişmiş hücre yapısına sahip canlıları kapsar.

Prokaryat — İlkel canlıları ifade eden biyolojik terimdir. Hücre çekirdeği olmayan basit canlı formlarını tanımlar.

Gastropoda — Salyongoz sınıfı olup paleontologların fosil incelemelerinde şekillerinin karşılaştırılmasına örnek olarak verilen, farklılıkları belirgin üyelerden oluşan gruptur.

Evrim — Yaşayan bütün canlıların ortak bir tarihi paylaşması olayıdır. Genetik değişim, kalıtım, ortamsal şartların değişimi ve doğal seleksiyon kavramlarını kapsar.

Uniformatizim Prensipi — Göreceli yaşı tanımlamada kullanılan fiziki prensiplerden biridir ve 'geçmiş günümüzün aynasıdır' ilkesine dayanır.

Süperpozisyon Prensipi — Sedimanter bir istifte her bir tabakanın bir öncekine göre daha genç olması gerektiğini savunan fiziki jeoloji prensibidir.

Orjinalde Yataylılık Prensipi — Sedimanların doğası gereği orjinalde yatay olarak çökeldiğini ve taşlaştığını belirten jeolojik prensiptir.

Kesme-Kesilme İlişkisi Prensipi — Eğer bir jeolojik özellik diğerini kesiyorsa, kesen özelliğin kesilenden daima genç olduğunu belirten stratigrafi kuralıdır.

Kapanım Prensipi — Magmatik bir intrüzyonun başka bir kayanın parçalarını (ksenolit) içermesi durumunda, bu parçanın intrüzyondan yaşlı olması gerektiğini belirten prensiptir.

Dokanağı Pişirme Prensipi — Magmatik kayanın çevre kayayı pişirerek metamorfize etmesi durumu olup, pişen kayanın magmatik intrüzyona göre yaşlı olduğunu gösterir.

Uyumsuzluk — Depolanmanın olmadığı ve/veya aşınma dönemini temsil eden yüzeylerdir. Açısal uyumsuzluk, nonkonformiti ve diskonformiti olarak üçe ayrılır.

Jeolojik Kolon Kesit — Jeologların dünyadaki milyonlarca lokaliteden hazırladıkları stratigrafik kolonları korele ederek elde ettikleri ve yerin tüm tarihini gösteren kesittir.

Prekamriyen — Proterozoyik, Arkeen ve Haden eonlarını kapsayan, hiç fosil bulunmayan veya çok az fosil bulunan jeolojik dönemdir.

Fanarazoyik — Bol fosil bulunan ve sırasıyla Paleozoyik, Mesozoyik ve Senozoyik eralarına ayrılan üst zaman (eon) birimidir.