Ana Sayfa » Ankara Üniversitesi ANKADEM » Jeofizik Mühendisliği Bölümü » Genel Jeoloji ve Laboratuarı 1 (2 – 2 – 3 – 4)

Ünite 5: Magmatik Kayalar 2 — Doğru/Yanlış

Gösterilen tanım o kavrama ait mi? 18 soru var.

1 / 180 doğru

Yan Kaya (Country Rock / Wall Rock)

Magmanın sokulum yaptığı, daha önceden var olan çevre ••• genel adıdır. Sokulum ile bu ••• arasında intrüzif dokanak oluşur.

Yan Kaya (Country Rock / Wall Rock) — Magmanın sokulum yaptığı, daha önceden var olan çevre kayaçların genel adıdır. Sokulum ile bu kayalar arasında intrüzif dokanak oluşur.

Dayk — Bandlı veya tabakalanmalı kayaçlarda, tabakalanmayı kesen duvar şekilli, dikey veya eğimli konumlu tablamsı magmatik sokulumdur.

İntrüzif Magmatik Kaya — Magmanın yerin altında, derinlerde yavaşça soğuyarak oluşturduğu derinlik kayaçlarıdır. Örnek olarak batolitler ve plütonik sokulumlar gösterilebilir.

Plüton — Düzensiz şekilli intrüzyonlar için kullanılan bir terimdir. Boyutları onlarca metreden yüzlerce kilometreye kadar değişebilir.

Kristalen Magmatik Kaya — İri veya ince kristalli olmasına bakılmaksızın tümüyle minerallerden oluşan magmatik kayaç grubudur.

Sil — Bandlı kayaçlarda, tabakalanmaya paralel olarak yerleşen tablamsı şekilli magmatik sokulumdur.

Afanitik Doku — İnce taneli minerallere sahip magmatik kaya dokusudur. Hızlı soğuma koşullarına işaret eder.

Ekstrüzif Magmatik Kaya — Magmanın yeryüzüne ulaşarak atmosfer veya okyanus ile temas edip soğumasıyla oluşan volkanik kayaç türüdür. Örnek olarak lav akmaları ve volkanik kül birikimleri verilebilir.

Lakolit — Bazı sillerin yukarı doğru kubbeleşerek domsu bir geometri kazandığı intrüzif magmatik sokulum türüdür.

Doku (Texture) — Magmatik kaya içerisindeki minerallerin tane şekli, tane büyüklüğü ve tane sınırları arasındaki karşılıklı ilişkisini yansıtan fiziksel özelliktir.

Volkanik Kül — Lavın ani olarak yukarı çıkarak atmosfer ile teması sonucunda parçalanmasıyla oluşan ince cam kıymıklarıdır. Havada kül bulutları oluşturarak yere kar gibi çöker.

Fenokristal — İki aşamalı soğuma sürecinde magmanın derinlerde yavaş soğuması sırasında büyüyen iri kristallerdir. En tipik örneği feldispattır.

Viskozite — Akışkanlığa karşı gösterilen dirençtir. Magmada silika içeriği arttıkça viskozite yükselir ve lavlar akmak yerine dom oluşturur.

Camsı Magmatik Kaya — Tümüyle camdan veya çok ince kristalleri saran camsı bir matriksten oluşan magmatik kaya türüdür. Hızlı soğuma sonucunda meydana gelir.

Kseneolit — Magmanın sokulum yaparken yan kayadan içine alıp eritemediği yabancı kaya kütleleridir. Magmatik kütle içinde gömülü olarak kalırlar.

Tablamsı Sokulum (Levha Sokulum) — Magmanın yan kaya içerisine yerleşirken oluşturduğu düzlemsi ve kabaca tekdüze kalınlıktaki sokulumlardır. Kalınlıkları mm'lerden onlarca metreye değişebilir.

Batolit — Bir bölgedeki çok sayıdaki plüton sokulumunun birleşmesiyle oluşan, yüzlerce kilometre uzanıma sahip devasa kompozit magmatik kütledir.

Fanaritik Doku — İri taneli minerallerden oluşan magmatik kaya dokusudur. Derinlerde çok yavaş soğuma ile kristallenme gerçekleştiğini gösterir.