Ön Okuma Soruları
Ana Sayfa » Ankara Üniversitesi ANKADEM » Jeofizik Mühendisliği Bölümü » Genel Jeoloji ve Laboratuarı 1 (2 – 2 – 3 – 4)
← Ünite 5

Ünite 5: Magmatik Kayalar 2 — Ön Okuma Soruları

Ders kitabının bölüm başındaki ilgi uyandıran soruları. Bunlar sınav sorusu değil — konuya başlamadan önce düşünmen için. Cevabı açmadan önce kendi yanıtını düşün.

  1. Aynı magmadan türedikleri halde, bazı magmatik kayalar neden devasa kristallerden oluşurken diğerleri tamamen camsı bir yapıya sahip olur?
    Yönlendirme
    Bu durum magmanın soğuma hızıyla ilişkilidir; yerin derinliklerinde çok yavaş soğuyan magma iri kristaller oluştururken, yüzeye çıkıp aniden soğuyan magma kristalleşmeye vakit bulamadan cama dönüşür.
  2. Yer kabuğunun kilometrelerce altında oluşan devasa batolitler ve plütonlar, günümüzde nasıl oluyor da dağların tepelerinde karşımıza çıkabiliyor?
    Yönlendirme
    Milyonlarca yıl süren tektonik yükselmeler ve üzerlerindeki örtü tabakasının aşınması (erozyon), bu derinlik kayaçlarının yeryüzünde açığa çıkmasını sağlar.
  3. Bir volkanik patlamada lavların akışkanlığını (viskozitesini) ve patlamanın şiddetini belirleyen temel kimyasal unsur nedir?
    Yönlendirme
    Magmanın içerdiği silis (silika) miktarı ve uçucu gaz bileşenleri, lavın ne kadar akışkan olacağını veya ne kadar şiddetli patlayacağını doğrudan belirler.
  4. Hızlı soğuyan bazı magmatik kayaların, teorinin aksine, santimetrelerce büyüklükte devasa kristallere ve değerli madenlere sahip olmasının sırrı nedir?
    Yönlendirme
    Pegmatit adı verilen bu kayalardaki sıra dışı büyüme, ortamdaki suyun varlığı sayesinde atomların çok hızlı hareket ederek dev kristaller oluşturabilmesinden kaynaklanır.