← Ünite 8
Bina Yönetim Sistemleri

Ünite 8: Barınma, İkamet ve İaşe Binalarının Yönetimi

AB'nin 89/654 Sayılı Direktifi
Avrupa Birliği tarafından 30 Kasım 1989 tarihinde yayımlanan bu direktif, iş yerlerindeki ve barınma alanlarındaki asgari güvenlik ve sağlık gereksinimlerini belirleyen temel yasal çerçevedir.
2012 İstanbul Şantiye Çadırı Yangını Faciası
İstanbul'da bir inşaat şantiyesinde işçilerin barınması için mevzuata aykırı olarak çadır kullanılmış, çıkan yangında çadırın hızla tutuşması sonucu maalesef 11 işçi hayatını kaybetmiştir.
TS EN 54 Serisi Standartları
Barınma, ikamet ve iaşe binalarında kurulacak olan yangın algılama, ihbar ve otomatik alarm sistemlerinin teknik özelliklerini ve kurulum kriterlerini belirleyen zorunlu standarttır.
WHO 2021 Havalandırma Yönergesi
Dünya Sağlık Örgütü'nün COVID-19 bağlamında yayımladığı bu rehber, merkezi HVAC sistemlerinde UV-C destekli sterilizasyon ve taze hava oranının artırılmasını kritik şart koşmaktadır.

Anahtar Kavramlar

İaşeBarınma ve ikamet edilen binalarda yaşayan veya çalışan kişilerin yemek yeme, beslenme ve gıda ihtiyaçlarının karşılanması hizmetlerinin tamamını ifade eder.
IoT (Nesnelerin İnterneti)Bina yönetiminde kullanılan sensörler aracılığıyla ortamın sıcaklık, nem, elektrik tüketimi gibi değişkenlerini anlık ölçen ve sistemlerin birbiriyle haberleşmesini sağlayan teknolojidir.
TS EN 50678Çalışanların ve sakinlerin güvenliğini sağlamak amacıyla tüm sabit elektrik tesisatlarında düzenli olarak yapılması gereken izolasyon testlerini düzenleyen standarttır.
TS EN 1838Acil durum ve afet anlarında kaçış yollarının, merdivenlerin ve toplanma alanlarının güvenli tahliye için nasıl aydınlatılması gerektiğini belirleyen acil durum aydınlatma standardıdır.
TS EN ISO 16890-1Mekanik havalandırma sistemlerinde kullanılan hava filtrelerinin partikül tutma sınıflarını ve filtreleme kapasitelerini belirleyen uluslararası standarttır.
HEPA FiltreHavada bulunan 0,3 mikrona kadar olan partikülleri %85 ve üzerinde yüksek bir verimlilikle süzerek ortam havasını arındıran yüksek performanslı hava filtresidir.
TS EN 16798-1İç ortam sıcaklık, nem ve havalandırma değerlerinin binanın kullanım amacına ve kullanıcıların aktivite düzeyine göre belirlenmesini sağlayan termal konfor standardıdır.
TS EN 12464-1Kapalı çalışma ve yaşam alanlarında göz sağlığını korumak ve iş kazalarını önlemek için gerekli olan asgari aydınlatma (lüks) seviyelerini tanımlayan standarttır.
HACCPGıda hazırlama ve sunum alanlarında gıda güvenliğini tehdit eden risklerin belirlenmesini ve kritik kontrol noktalarının denetlenmesini sağlayan yönetim sistemidir.
TS 9111Engelli ve hareket kısıtlılığı bulunan bireylerin binalardaki duş, lavabo, kapı, rampa ve merdiven gibi alanlara engelsiz erişimini düzenleyen standarttır.
Maltızİçerisinde kömür veya odun yakılan, barınma alanlarında ısınma amacıyla kullanılması yangın ve zehirlenme riski nedeniyle kesinlikle yasak olan açık ateş kabıdır.
Termal KonforBir ortamda bulunan insanların sıcaklık, nem ve hava akımı gibi çevre koşulları açısından kendilerini rahat ve huzurlu hissetme durumudur.
BMS (Bina Yönetim Sistemi)Binalardaki ısıtma, soğutma, havalandırma, aydınlatma ve güvenlik sistemlerini tek bir merkezden izleyen ve otomasyonla yöneten entegre bilgisayar sistemidir.

Diğer Önemli Bilgiler

TS EN ISO 7243 Standardı

Çalışma ve barınma alanlarındaki termal konfor şartlarının ve ısı stresinin WBGT (ıslak ampul küresel sıcaklık) endeksi kullanılarak ölçülmesini ve değerlendirilmesini sağlar.

Acil Durum Aydınlatması Zorunluluğu Sınırı

Dönmez (2017) verilerine göre, kullanıcı yükü 200'den fazla olan tüm binalarda ve zemin seviyesinin altında 50 veya daha fazla kullanıcısı olan yerlerde acil durum aydınlatması zorunludur.

Soyunma Dolaplarının Asgari Boyut Standardı

İş yerlerindeki soyunma odalarında kullanılacak dolapların yüksekliği en az 150 cm olmalı, metal malzemeden yapılmalı ve kapağında hava sirkülasyonu sağlayan delikler bulunmalıdır.

Duş Odalarının Asgari Boyutları

Barınma ve iaşe binalarında çalışanların hijyeni için kurulacak duş odalarının boyutları en az 100x120 cm olmalı, taban ve duvarları kolay temizlenebilir malzemeyle kaplanmalıdır.

TS ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi

Barınma ve iaşe binalarındaki temizlik malzemelerinin kullanımı, atık yönetimi ve su tasarrufu gibi çevresel süreçlerin uluslararası standartlara uygun yönetilmesini sağlar.

Yeraltı Mutfaklarında LPG Kullanım Kuralı

Yeraltında bulunan mutfaklarda gaz olarak LPG kullanılması durumunda, olası sızıntı ve patlama riskini önlemek amacıyla LPG tankları kesinlikle bina dışında konumlandırılmalıdır.

Sınavda Dikkat Et

  • Yangına karşı dayanıklılık kurallarına dikkat edin: Barınma ve dinlenme alanları kesinlikle çadır veya brandadan yapılmamalıdır; bu bilgi sınavda doğrudan sorulabilir.
  • Isınma yasaklarını unutmayın: Barınma alanlarında mangal, maltız ve açık alevle ısınmak kesinlikle yasaktır, çünkü bu yöntemler yangın ve karbonmonoksit zehirlenmesine yol açar.
  • Acil çıkış kapısı kurallarını ezberleyin: Acil çıkış kapıları dışarıya doğru açılmalı, asla sürgülü veya döner kapı olmamalı ve kilitlenmemelidir.
  • Dolap ve duş ölçülerine çalışın: Dolap yüksekliği en az 150 cm ve 3 bölmeli olmalı; duş odası boyutları ise en az 100x120 cm olmalıdır. Bu somut rakamlar sınavda sıklıkla test edilir.
  • Yeraltı mutfaklarındaki LPG kuralını aklınızda tutun: Gaz sızıntısı riskine karşı LPG tankları kesinlikle bina dışında tutulmalıdır.
  • Acil durum aydınlatması zorunluluk sınırlarını öğrenin: Kullanıcı yükü 200'den fazla olan binalarda ve zemin altında 50'den fazla kullanıcısı olan yerlerde acil durum aydınlatması şarttır.