Ünite 2: Osmanlı Devleti’nin Çöküş Süreci — Kelime Bul

Tanımı oku, kavramı harf harf bul. 13 kelime var.

1 / 130 doğru

XV. yüzyılın sonlarından itibaren İtalya'da başlayıp tüm Avrupa'ya yayılan, Grek ve Roma kültürünün yeniden canlandırılmasıyla bilim, sanat ve edebiyatta skolastik düşüncenin yerini özgür düşünceye bıraktığı yenilenme hareketidir.

Tımar Sistemi — Devlet topraklarının gelirlerinin memur ve askerlere hizmet karşılığı maaş olarak verildiği, toprakların mülkiyetinin devlette kaldığı ekonomik ve askeri sistemdir. Bu sistem sayesinde devlet hazineden para harcamadan hazır bir ordu (••• sipahi) bulundurmuştur.

Rönesans — XV. yüzyılın sonlarından itibaren İtalya'da başlayıp tüm Avrupa'ya yayılan, Grek ve Roma kültürünün yeniden canlandırılmasıyla bilim, sanat ve edebiyatta skolastik düşüncenin yerini özgür düşünceye bıraktığı yenilenme hareketidir.

Reform — XV. ve XVI. yüzyıllarda Avrupa'da katolik kilisesinin bozulmasına ve din adamlarının zenginleşmesine karşı duyulan tepkilerle dini alanda yapılan yeniden yapılandırma ve düzenleme hareketidir.

Kapitülasyon — Bir devletin yabancı tüccarlara ticari, hukuki, mali ve adli alanlarda tanıdığı ayrıcalıkları gösteren resmi belgedir. Osmanlı'da başlangıçta ticareti canlandırmak için verilirken, gerilemeyle birlikte ekonomiyi çöartan bir araca dönüşmüştür.

Sanayi İnkılabı — Bilimsel buluşların buharlı makinelerle üretime aktarılması sonucu Avrupa'da el emeğinden fabrikasyon üretime geçiş süreci olup, ucuz hammadde ve pazar arayışını tetiklemiştir.

Ekber ve Erşed Sistemi — I. Ahmet'in tahta çıkmasından sonra gelenek haline gelen, hanedanın en yaşlı (•••) ve en olgun (•••) üyesinin padişah olmasını öngören veraset kuralıdır.

İltizam Sistemi — Devlet gelir getiren bazı arazilerin vergi toplama hakkını açık arttırma usulüyle peşin para karşılığında mültezim adı verilen kişilere devretmesidir.

Ulema — Osmanlı Devleti'nde yargı, eğitim-öğretim ve dini hizmetlerin yönetimini üstlenen din ve ilim insanlarından oluşan bürokratik sınıftır.

Reaya — Osmanlı toplumunda askeri sınıfın dışında kalan, tarım, ticaret ve zanaatla uğraşan, devlete vergi ödeyen yönetilen kesimin tamamıdır.

Ahitname — Osmanlı Devleti zamanında yabancı devletlerle yapılan her türlü yazılı anlaşmalara, antlaşma metinlerine verilen isimdir.

Merkantilizm — 18. asrın başlarına kadar devletlerin hazinelerindeki altın ve gümüş miktarını artırmayı, ihracata ağırlık verip ithalatı sınırlamayı amaçlayan iktisadi doktrindir.

Enderun — Osmanlı sarayının iç teşkilatında yer alan, devlete üst düzey yönetici ve bürokrat yetiştiren saray okuludur.

Mültezim — İltizam sisteminde devlet arazilerinin vergi toplama ve işletme hakkını peşin para ödeyerek üzerine alan kişidir.