Bütüncüllük (Holizm)Aile sistemleri kuramının temelini oluşturan, ailenin onu oluşturan bireysel üyelerin toplamından daha büyük ve farklı bir anlam ifade ettiğini savunan yaklaşımdır. Bu yaklaşıma göre aile içi sorunlar tek bir bireye indirgenerek değil, üyeler arası etkileşim örüntüleri bütünüyle ele alınarak çözülebilir.
MikrosistemAile ekolojisi kuramında, gelişmekte olan bireyin doğrudan yüz yüze ilişki kurduğu, en yakın ve somut çevresini ifade eden sistemdir. Çocuğun günlük yaşamını doğrudan şekillendiren aile, okul, oyun parkı ve yakın komşuluk ilişkileri bu sistemin başlıca unsurlarıdır.
MezosistemAile ekolojisi kuramına göre, bireyin yaşamındaki farklı mikrosistemlerin birbirleriyle olan etkileşimini ve ilişkilerini kapsayan sistemdir. Örneğin, bir çocuğun evindeki iletişim dili ile okulundaki öğretmeninin tutumları arasındaki uyum ve tutarlılık mezosistemin konusudur.
EgzosistemBireyin doğrudan bir katılımcı olarak içinde yer almadığı, ancak onun gelişimini ve yakın çevresini dolaylı yoldan etkileyen sosyal ortamları ifade eden sistemdir. Ebeveynlerin çalıştığı iş yerinin kuralları, mesai saatleri ve iş stresi bu sisteme örnek gösterilebilir.
MakrosistemAile ekolojisi kuramının en dış halkasını oluşturan, içinde yaşanılan toplumun kültürel değerlerini, inançlarını, yasalarını, ideolojilerini ve genel toplumsal normlarını barındıran sistemdir. Bu sistem, çocuk yetiştirme tarzlarından toplumsal cinsiyet rollerine kadar diğer tüm alt sistemleri kuşatır.
Eklektik KuramFarklı kuramsal yaklaşımların, modellerin ve kavramların en işlevsel yönlerinin bir araya getirilmesiyle oluşturulan çok boyutlu yaklaşımdır. Aile gelişim kuramı, birey, aile ve toplumun ihtiyaçlarını birlikte değerlendirdiği için eklektik bir kuram olarak kabul edilir.
Yaşam DöngüsüAilenin zaman içerisinde geçirdiği, üyelerin rollerinin değiştiği ve yeni gelişimsel görevlerin ortaya çıktığı aşamalı süreçtir. Genç yetişkinin evden ayrılmasıyla başlayan bu döngü, evlilik, çocuk sahibi olma, çocukların yuvadan uçması ve yaşlılık gibi standart evreleri içerir.
Sosyal SermayeBireyin aile ve yakın sosyal çevresi aracılığıyla sahip olduğu, toplumsal ilişkilerinden, güven ağlarından ve bağlantılarından elde ettiği manevi ve maddi avantajlar bütünüdür. Bireyin iş bulma, eğitimde ilerleme ve toplumda konum edinme süreçlerinde aile kökenli sosyal sermaye belirleyici rol oynar.
Denge Durumu (Homeostasis)Aile sisteminin dışarıdan gelen değişim rüzgarlarına ve içsel krizlere karşı kendi kurallarını, normlarını ve sınırlarını koruyarak kararlı bir iç dengeyi sürdürme eğilimidir. Sistem kuramına göre aile, sarsılan dengesini yeniden kurmak için sürekli olarak geri bildirim mekanizmalarını kullanır.
Sembolik DilSembolik etkileşim kuramına göre, aile üyelerinin ortak geçmişleri, anıları ve yaşanmışlıkları sayesinde geliştirdikleri, dışarıdan bir yabancının kolayca anlamlandıramayacağı özel iletişim kodları ve anlamlar bütünüdür. Bu dil, aile içi aidiyeti ve sınırları güçlendirir.
Sosyal ÇatışmaAile üyelerinin sınırlı kaynaklar, güç, statü veya çelişen bireysel çıkarlar nedeniyle birbirleriyle girdikleri mücadele ve uyumsuzluk durumudur. Çatışma kuramına göre bu durum doğal bir süreçtir ve ailenin gelişim kapasitesini artırmak için yönetilmesi gerekir.
Rol SürekliliğiDiğer sosyal grupların aksine, aile içindeki ebeveyn-çocuk veya kardeşlik gibi temel statülerin ve rollerin zaman geçse bile değişmeden kalması durumudur. Bu süreklilik, aile içi ilişkilerin profesyonel veya geçici olmasını engelleyerek duygusal bir zemine oturmasını sağlar.
Geri Bildirim (Feedback)Aile sisteminin çevreyle veya kendi alt sistemleriyle olan etkileşimi sonucunda ortaya çıkan çıktıların, sistemin işleyişini düzenlemek ve dengeyi korumak üzere girdi olarak sisteme geri dönmesi sürecidir. Sistemin kendini düzeltmesini ve çevreye uyum sağlamasını kolaylaştırır.
