← Ünite 5
Aile Eğitimi

Ünite 5: Aile Eğitimi Katılım Çalışmaları

Epstein'ın Altı Boyutlu Aile Katılım Modeli
Joyce Epstein (2011) tarafından geliştirilen bu model; öğrenen aile, öğreten aile, aile iletişim, gönüllü aile, karar almada aile ve toplumla iş birliği olmak üzere aile katılımını 6 temel boyutta ele alır.
Veli Toplantılarının Yıllık Yasal Sıklığı
Milli Eğitim Bakanlığı mevzuatına göre okullarda eğitim öğretim süreci boyunca her dönem en az bir kez olmak üzere, yılda en az iki kez veli toplantısı yapılması zorunludur.
Veli Toplantıları İçin İdeal Süre Sınırı
Aile eğitimi literatürüne göre, velilerin dikkat süreleri ve katılım verimlilikleri göz önünde bulundurularak bir veli toplantısının süresi en fazla 1 saat 15 dakika ile sınırlandırılmalıdır.
Bireysel Görüşmelerin Minimum Sıklığı
Okul öncesi eğitimde sadece problem yaşayan çocukların aileleriyle değil, sınıftaki tüm çocukların aileleriyle yılda en az bir kez bireysel görüşme yapılması zorunludur.

Anahtar Kavramlar

Aile EğitimiÇocuğun gelişimini desteklemek amacıyla aile üyelerine bilgi, duyuş, düşünüş ve beceri kazandırmaya yönelik gerçekleştirilen sistemli eğitim türüdür.
Aile Eğitimi KatılımıAile yaşamını güçlendirmek ve çocuğun çok yönlü gelişimini desteklemek amacıyla okul ve aile iş birliğinde yürütülen sürekli ve sistematik etkinlikler bütünüdür.
Öğrenen Aile EtkinlikleriAilelere çocuk yetiştirme ve ev ortamını eğitime uygun hâle getirme konularında bilgi ve beceri kazandırmak amacıyla düzenlenen atölye ve eğitim sınıflarıdır.
Öğreten Aile EtkinlikleriÇocuğun okuldaki öğrenmelerini ev ortamında desteklemek amacıyla ebeveynlere öğretici roller kazandıran ve interaktif ev ödevlerini içeren etkinliklerdir.
Gönüllü Aile EtkinlikleriAilelerin kendi istekleriyle sınıf anneliği, okul gezilerinde gözetmenlik veya okulun fiziki bakımına destek gibi süreçlerde görev almasıdır.
Karar Almada Aile EtkinlikleriAilelerin okul-aile birlikleri veya komiteler aracılığıyla okulun yönetimsel kararlarına dâhil edilmesi ve sorumluluk paylaşımı sürecidir.
Toplumla İş Birliğinde Aile EtkinlikleriOkul, aile ve sosyal çevrenin; üniversiteler, belediyeler ve dernekler aracılığıyla sağlanan olanaklarla bir araya getirilmesini sağlayan çalışmalardır.
Ebeveyn Katılım FormuEğitim yılı başında ailelere dağıtılan, hangi katılım etkinliklerinde gönüllü olarak görev almak istediklerini belirlemelerini sağlayan resmi formdur.
İlk GörüşmeÇocuğun okula kayıt aşamasında aile ile okul yönetimi arasında gerçekleşen, okul kurallarının ve işleyişinin aktarıldığı ilk iletişim sürecidir.
Tanışma ToplantısıOkullar açılmadan önce aileleri bilgilendirmek, okul ortamını tanıtmak ve uyum sürecini kolaylaştırmak amacıyla düzenlenen ilk toplu toplantıdır.
Bireysel GörüşmeYılda en az bir kez her veliyle yapılması gereken, çocuğun özel gelişim durumunun ve ihtiyaçlarının gizlilik esasıyla ele alındığı yüz yüze görüşmedir.
Ev ZiyaretiÖğretmenin çocuğu kendi doğal ev ortamında gözlemlemesi ve aile yaşamı hakkında bilgi edinmesi amacıyla önceden planlayarak gerçekleştirdiği ziyarettir.
Haber MektuplarıSınıfta gerçekleştirilen etkinlikleri, duyuruları ve çocukların gelişim durumlarını ailelere iletmek amacıyla günlük, haftalık veya 15 günde bir gönderilen yazılı belgelerdir.
Grup Toplantısıİhtiyaç belirleme formu sonuçlarına göre benzer gereksinimleri olan küçük veli gruplarıyla yapılan tematik eğitim ve paylaşım toplantılarıdır.
İhtiyaç Belirleme FormuEğitim yılı başında ailelerin hangi konularda eğitime ve bilgilendirilmeye ihtiyaç duyduklarını tespit etmek amacıyla uygulanan anket çalışmasıdır.

Diğer Önemli Bilgiler

Ev Ziyaretlerinin İdeal Süresi

Öğretmen tarafından gerçekleştirilen ev ziyaretleri, aileyi ve çocuğu sıkmamak adına selamlaşma, etkileşim ve rutin etkinlikler dâhil en fazla 1 saat sürmelidir.

Haber Mektuplarının Gönderim Periyotları

Okul ile ev arasındaki bilgi akışını güncel tutmak amacıyla hazırlanan haber mektupları evlere günlük, haftalık veya en geç 15 gün arayla düzenli olarak ulaştırılmalıdır.

Sınıf İçi Etkinliklerde İlk Katılım Kuralı

Velilerin sınıf içi etkinliklere katılımında aşamalı sıra izlenmeli; velinin ilk katılımı çocuklarla doğrudan etkileşim yerine, öğretmene yardım şeklinde pasif rolde olmalıdır.

AÇEV (2019) Aile Katılımı Raporu

Anne Çocuk Eğitim Vakfı'nın 2019 yılı verilerine göre aile katılım çalışmalarının başarısı, programların sistematik, sürdürülebilir ve gelişimsel bir bakış açısıyla yürütülmesine bağlıdır.

Goethe'nin İletişim İlkesi

Kitapta yer verilen Goethe'nin 'İnsan ancak sevdiğinden bir şey öğrenir' sözü, okul-aile iletişiminde dürüst, samimi ve güvene dayalı bağ kurmanın önemini açıklar.

Ebeveyn Komitelerinin Yapısı

Karar alma süreçlerinde aileleri organize etmek amacıyla okul bünyesinde kaynak yaratma, program, tanıtım, bütçe ve sosyal komiteler gibi farklı alt kurullar oluşturulur.

Ev Ziyareti Öncesi Bildirim Zorunluluğu

Öğretmenlerin gerçekleştireceği ev ziyaretleri öncesinde, ailenin ev ortamını hazırlayabilmesi ve huzursuz olmaması için mutlaka önceden telefonla haber verilmelidir.

Sınavda Dikkat Et

  • Epstein'ın 6 boyutlu katılım modelindeki kavramları karıştırmayın; 'öğrenen aile' velinin eğitilmesini, 'öğreten aile' ise velinin evde çocuğuna öğretmesini ifade eder.
  • Veli toplantılarının yasal sıklığına dikkat edin; her dönem en az bir, yılda ise en az iki kez yapılması zorunludur.
  • Veli toplantısı süresinin üst sınırını unutmayın; sınavda süre sorulursa doğru cevap 1 saat 15 dakikadır.
  • Bireysel görüşmelerin başlangıç kuralını aklınızda tutun; görüşmeye her zaman çocuğun olumsuz yönleriyle değil, olumlu yönleriyle başlanır.
  • Ev ziyaretlerinin süresine dikkat edin; ziyaretin en fazla 1 saat sürmesi ve gitmeden önce mutlaka telefonla haber verilmesi gerekir.
  • Sınıf içi etkinliklerde velinin ilk katılım rolünü unutmayın; veli ilk katılımda çocuklarla doğrudan etkileşime girmemeli, öğretmene yardım etmelidir.