Ünite 4: Çocuklarda Motor Gelişim 1 — Önemli Kavramlar

Bireyin anne karnından başlayarak yaşam boyu süren, fiziksel büyüme ve sinir sisteminin gelişimiyle birlikte hareket davranışlarında meydana gelen sistematik değişimlerdir.

Bireyin belli bir motor davranışı öğrenebilmesi ve gerçekleştirebilmesi için gerekli olan biyolojik olgunluğa, bilişsel düzeye ve ön deneyimlere sahip olması durumudur.

Bireyin doğuştan getirdiği genetik potansiyelin, çevresel öğrenmelerden bağımsız olarak zaman içerisinde kendiliğinden ortaya çıkması ve işlevselleşmesidir.

Vücudun büyük kas gruplarının koordineli bir şekilde kullanılmasıyla gerçekleştirilen koşma, atlama, tırmanma gibi büyük ölçekli hareketlerin kontrol edilmesidir.

Küçük kas gruplarının hassas kontrolünü, el-göz ve ayak-göz koordinasyonunu gerektiren yazı yazma, düğme ilikleme gibi detaylı becerilerin geliştirilmesidir.

Vücudun herhangi bir hareket sergilemeksizin, sabit bir pozisyonda veya konumda dengesini koruyabilmesi ve sürdürebilmesi durumudur; tek ayak üzerinde durmak buna örnektir.

Vücudun hareket hâlindeyken, yer değiştirirken veya pozisyon değiştirirken dengesini kaybetmeden konumunu koruyabilmesi ve sürdürebilmesidir.

Bedeni emekleme, yürüme, koşma veya zıplama gibi eylemler aracılığıyla bir noktadan başka bir noktaya taşımayı amaçlayan yer değiştirme hareketleridir.

Bireyin bir nesneye güç uygulaması veya o nesneden gelen gücü emmesiyle gerçekleşen, top fırlatma, yakalama veya nesneye uzanma gibi becerilerdir.

Organizmanın iç veya dış çevreden gelen bir uyarıcıyı algılaması, yorumlaması ve bu uyarıcıya karşı uygun motor davranışı göstermesi arasında geçen süredir.

Uzun süreli bedensel aktiviteler sırasında bireyin yorulmaya karşı gösterdiği direnç yeteneğidir ve büyük oranda kardiyovasküler ile solunum sistemlerine bağlıdır.

Fiziksel aktivite sırasında iskelet kaslarının oksijensiz enerji transfer sistemlerini kullanarak yüksek yoğunlukta iş üretebilme kapasitesi ve direncidir.

Kas ve kemik yapısı oldukça gelişmiş, yaşıtlarına göre daha fazla kas kütlesine sahip, kuvvet ve çeviklik gerektiren motor aktivitelerde yüksek performans gösteren vücut tipidir.

Zayıf, ince kemikli ve kilo alımı zor olan, yüksek güç gerektiren aktivitelerde zorlanırken dayanıklılık ve hız gerektiren motor görevlerde başarılı olan vücut tipidir.

Yuvarlak hatlara sahip, vücut yağ oranı yüksek, kas yapısı zayıf olan ve fazla kiloları nedeniyle fiziksel performansta dezavantaj yaşayan vücut tipidir.