Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
İfade edici dil ile alıcı dil arasındaki farkları açıklayarak, işitme engeli olan bir çocukta bu iki dil boyutunun nasıl etkilenebileceğini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Alıcı dil dışarıdan gelen mesajları anlama sürecidir, ifade edici dil ise duygu ve düşünceleri sözel veya sözel olmayan yollarla aktarmaktır. İşitme engelli bir çocukta, sesleri ve konuşmaları duyamama nedeniyle öncelikle alıcı dil gelişimi sekteye uğrar; bu durum doğal olarak çocuğun ifade edici dil becerilerini de olumsuz etkiler.
Alıştırma 1myders hazırladı
Alıcı dil ve ifade edici dil kavramları arasındaki farkları açıklayarak, işitme engeli olan bir çocukta bu iki dil boyutunun nasıl etkilenebileceğini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Alıcı dil dışarıdan gelen mesajları anlama sürecini, ifade edici dil ise duygu ve düşünceleri sözel veya sözel olmayan yollarla aktarmayı içerir. İşitme engeli olan bir çocukta, işitsel girdilerin yetersizliği nedeniyle öncelikle alıcı dil gelişimi sekteye uğrar; bu durum, çocuğun kelimeleri doğru öğrenememesine ve dolayısıyla ifade edici dil becerilerinde de ciddi sınırlılıklar yaşamasına yol açar.
Alıştırma 2myders hazırladı
Dil ve konuşma güçlüklerinin sınıflandırılmasında yer alan 'konuşma bozuklukları' ile 'dil bozuklukları' kategorilerini karşılaştırarak her birine ikişer örnek veriniz.
Yanıt / ipucu
Konuşma bozuklukları seslerin üretimi ve akıcılığıyla ilgilidir (örneğin kekemelik ve artikülasyon bozukluğu). Dil bozuklukları ise dilin kuralları, anlamı ve yapısıyla ilgilidir (örneğin fonoloji ve semantik alanındaki bozukluklar veya gecikmiş konuşma).
Alıştırma 2myders hazırladı
Dil ve konuşma güçlükleri kapsamında yer alan 'konuşma bozuklukları' ile 'dil bozuklukları' arasındaki farkları kategorize ederek her birine ikişer örnek veriniz.
Yanıt / ipucu
Konuşma bozuklukları seslerin fiziksel üretimi ve akıcılığı ile ilgilidir (örneğin kekemelik ve artikülasyon bozukluğu). Dil bozuklukları ise dilin kuralları, anlamı ve sosyal kullanımı ile ilgilidir (örneğin fonoloji/ses bilgisi bozuklukları ve edimbilgisi/pragmatik bozuklukları).
Alıştırma 3myders hazırladı
Türkiye'de işitme engeli ile dil ve konuşma güçlüğü olan çocukların değerlendirilmesinde neden informal yöntemlerin daha sık tercih edildiğini gerekçeleriyle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Türkiye'de bu çocukların zekâ ve dil gelişimlerini değerlendirebilecek standartlaştırılmış formal araçların sayısı oldukça sınırlıdır. Bu nedenle, çocukların doğal performanslarını ve gereksinimlerini daha esnek ve gerçekçi şekilde belirleyebilmek için ölçüt bağımlı testler, gözlemler ve hata analizleri gibi informal yöntemler tercih edilmektedir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Türkiye'de işitme engeli ile dil ve konuşma güçlüğü olan çocukların değerlendirilmesinde neden formal testler yerine daha çok informal değerlendirme yöntemlerinin tercih edildiğini gerekçeleriyle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Türkiye'de bu çocukların zekâ ve dil gelişimlerini değerlendirebilecek standartlaştırılmış formal araçların sayısı oldukça sınırlıdır. Bu nedenle, çocukların doğal ortamlarındaki gerçek performanslarını ve gelişimsel ihtiyaçlarını daha esnek ve adil bir şekilde belirleyebilmek için ölçüt bağımlı testler, gözlemler ve hata analizleri gibi informal yöntemler tercih edilmektedir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Disiplinlerarası Oyuna Dayalı Değerlendirme ile Dil Örneği Analizi yöntemlerini kullanım amaçları ve hedef yaş grupları açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Disiplinlerarası Oyuna Dayalı Değerlendirme, 6 ay ile 6 yaş arasındaki çocukların tüm gelişim alanlarını doğal oyun ortamında değerlendirir. Dil Örneği Analizi ise özellikle okul öncesi dönemdeki çocukların doğal ortamlardaki konuşmalarından veri toplayarak dil becerilerini detaylı analiz etmeyi amaçlar.
Alıştırma 4myders hazırladı
0-6 yaş aralığında dil ve iletişim riskleri taşıyan bir çocuk için hangi gelişimsel değerlendirme yöntemlerinin (örneğin Oyuna Dayalı Değerlendirme, Dil Örneği Analizi vb.) kullanılabileceğini araştırıp bir kullanım senaryosu tasarlayınız.
Yanıt / ipucu
Örneğin, 3 yaşındaki bir çocuk için doğal bir oyun ortamı hazırlanarak Disiplinlerarası Oyuna Dayalı Değerlendirme yapılabilir; çocuk ebeveyniyle oynarken uzmanlar iletişim becerilerini gözlemler. Ayrıca, çocuğun oyun sırasındaki doğal konuşmalarından Dil Örneği Analizi yapılarak sözcük dağarcığı ve dil bileşenleri incelenebilir.
Alıştırma 5myders hazırladı
MEB Performans Belirleme Formlarında kullanılan dörtlü derecelendirme ölçeğinin (0, 1, 2, 3) işlevini ve her bir puanın neyi temsil ettiğini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Bu ölçek, çocuğun bir becerideki bağımsızlık düzeyini nesnel olarak ölçer. '0' becerinin hiç yapılamadığını, '1' kısmen yapıldığını, '2' çoğunlukla yapıldığını ve '3' becerinin tamamen bağımsız olarak gerçekleştirildiğini göstererek BEP hazırlanmasına temel oluşturur.
Alıştırma 5myders hazırladı
MEB Performans Belirleme Formlarında kullanılan dörtlü derecelendirme ölçeğinin (0, 1, 2, 3) işlevini açıklayarak, bir özel eğitim öğretmeninin bu dereceleri BEP hazırlarken nasıl kullanacağını örneklendiriniz.
Yanıt / ipucu
Bu ölçekte '0' becerinin hiç yapılamadığını, '3' ise tamamen bağımsız yapıldığını gösterir. Öğretmen, öğrencinin '0' veya '1' aldığı (hiç yapamadığı veya kısmen yaptığı) alanları tespit ederek bunları Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı'nda (BEP) öncelikli yıllık ve kısa dönemli hedefler haline getirir.
