Ünite 3: Sosyolojide Temel Bakış Açıları ve Yöntem — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
René Descartes ve Immanuel Kant'ın Aydınlanma dönemi düşüncelerini inceleyerek, bu iki düşünürün rasyonel ve sorgulayıcı bilimsel bakış açısının gelişimine yaptıkları katkıları karşılaştırmalı olarak özetleyiniz.
Yanıt / ipucu
Descartes 'Düşünüyorum, öyleyse varım' diyerek şüpheyi ve aklı özerk bir konuma yerleştirmiş; Kant ise 'Sapere aude' (Kendi aklını kullanma cesaretini göster) çağrısıyla insanı başkasının kılavuzluğundan kurtarıp doğayı ve toplumu sorgulanabilir kılmaya yönlendirmiştir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Emile Durkheim'ın 'Sosyolojik Yöntemin Kuralları' ve 'İntihar' çalışmalarından yola çıkarak, pozitivist paradigmanın toplumsal olguları inceleme yöntemini ve 'şeylermiş gibi ele alma' ilkesini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Durkheim, sosyal olguların bireyin üzerinde dışsal bir baskı kuran nesnel gerçeklikler olduğunu savunmuş ve intihar gibi bireysel görünen eylemleri, ancak başka bir sosyal olguyla ve tıpkı doğa bilimlerindeki nesneler gibi ('şeylermiş' gibi) ele alarak açıklamıştır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Giambattista Vico'nun 'Yeni Bilim' eserindeki doğa ve toplum ayrımını temel alarak, yorumsamacı paradigmanın pozitivizme neden bir alternatif olarak ortaya çıktığını gerekçeleriyle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Vico'ya göre doğa insanın yaratmadığı bir olgudur; oysa toplumsal dünyayı ve tarihi bizzat insan inşa ettiği için insan ancak kendi yaptığı şeyi tam anlamıyla anlayıp yorumlayabilir. Bu durum, yorumsamacılığın insan eylemlerine yüklenen anlamlara odaklanmasını sağlamıştır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Peter Berger ve Thomas Luckmann'ın 'Gerçekliğin Sosyal İnşası' çalışması çerçevesinde, bilginin sosyal süreçlerle nasıl inşa edildiğini ve anlama sürecinin gerektirdiği üç temel epistemolojik gereksinimi belirtiniz.
Yanıt / ipucu
Bilgi, bireylerin ortak eylemleri ve etkileşimleri aracılığıyla inşa edilir. Anlama süreci ise üç temel gereksinimi kapsar: İnsanı iyi tanımak, içinde bulunduğu kültürel ortamı bilmek ve etkileşim sürecinin gerçekleştiği bağlamı kavramak.
Alıştırma 5myders hazırladı
Pozitivist ve yorumsamacı paradigmaların araştırma yöntemlerini, veri toplama araçlarını ve yönelttikleri temel soru tiplerini (nicel ve nitel ayrımını gözeterek) karşılaştıran bir tablo veya liste hazırlayınız.
