← Ünite 7
Sponsorluk

Ünite 7: Sponsorluk Türleri 2: Kültür-Sanat Sponsorluğu

Gaius Maecenas ve Roma Dönemi
Roma İmparatoru Augustus'un en yakın danışmanı olan Gaius Maecenas, tarihte sanatçıları hiçbir maddi karşılık beklemeden destekleyen ilk kişi olarak kabul edilir ve bu yönüyle mesenlik kavramına ismini vermiştir.
Medici Ailesi Himayesindeki Dehalar
15. ve 18. yüzyıllar arasında Floransa'da hüküm süren Medici ailesi; Botticelli, Leonardo da Vinci, Verocchio ve Michelangelo gibi dünya çapındaki sanatçıları himaye ederek Rönesans döneminin doğuşuna öncülük etmiştir.
1990'lar ve Sponsorlukta Kırılma Noktası
Kültür-sanat sponsorluğu dünya genelinde 1990'lı yıllardan sonra küreselleşmenin etkisiyle büyük bir ivme kazanmış ve şirketler için hayırseverlikten çıkıp stratejik bir pazarlama aracı haline gelmiştir.
Pavarotti Konseri Sponsorluğu Dersi
Türkiye'de düzenlenen Pavarotti konserlerinde, sanatçının dünya çapındaki devasa ünü sponsor markayı tamamen gölgede bırakmış ve bu durum literatürde 'geri planda kalma' hatasına örnek gösterilmiştir.

Anahtar Kavramlar

MesenlikEski dönemlerde kraliyet, kilise, aristokrasi veya varlıklı ailelerin, herhangi bir ticari veya maddi karşılık beklemeksizin tamamen hayırseverlik, ün ve prestij kazanma amacıyla sanatçıları ve bilim insanlarını koruma altına alıp maddi olarak desteklemesi faaliyetidir.
SponsorlukBelli bir kişi, olay, aktivite veya kuruluşun, doğrudan maddi bir getiri beklentisi olmaksızın, karşılıklı yarar sağlamak amacıyla ayni (malzeme/hizmet) veya nakdi (para) olarak desteklenmesi sürecidir.
Kültür-Sanat SponsorluğuKuruluşların marka farkındalığı yaratmak, kurumsal imajı güçlendirmek ve prestij kazanmak amacıyla müzik, tiyatro, müze, sergi ve sinema gibi sanatsal alanları maddi katkı sağlayarak desteklemesidir.
Müzik SponsorluğuGenç kitlelerle duygusal bağ kurmak ve marka dinamizmini artırmak amacıyla konserlerin, turnelerin, müzik festivallerinin, koro veya orkestraların kurumsal olarak desteklenmesi uygulamasıdır.
Gösteri Sanatları SponsorluğuTiyatro oyunları, bale, opera, operet ve uluslararası film festivalleri gibi sahneye ve performansa dayalı sanatsal etkinliklerin kurumsal imaj ve prestij kazanmak amacıyla desteklenmesidir.
Sergi SponsorluğuMüzelerde veya galerilerde yer alan resim, heykel, grafik veya fotoğraf gibi sanat eserlerinin sergilenmesi için kuruluşların mekân, malzeme veya finansal destek sağlamasıdır.
Basım-Yayım SponsorluğuKitap, atlas, seyahat rehberi, kültürel varlık haritası ve yıllık gibi basılı materyallerin basım ve dağıtım giderlerinin karşılanması yoluyla markanın kalıcı eserlerle tanıtılması yöntemidir.
Program SponsorluğuBir radyo, televizyon programı veya sinema filminin yapım ve yayın giderlerinin, reklam kuşağındaki karmaşadan kaçınmak amacıyla bir marka tarafından üstlenilmesidir.
Ürün YerleştirmeBir televizyon programı, dizi veya sinema filminin içine, izleyicinin fark etmesi ve hatırlaması amacıyla belirli bir ürün veya markanın planlı ve doğal bir şekilde dahil edilmesi stratejisidir.
Restorasyon SponsorluğuMüze sponsorluğu kapsamında tarihi binaların veya sanat koleksiyonlarının aslına uygun olarak yenilenmesi ve korunması amacıyla yapılan kurumsal desteklerdir.
Yayın SponsorluğuMüzelerde sergilenen eserlerin kataloglarının, broşürlerinin, sanatçı kitaplarının veya müze koleksiyonu tanıtım rehberlerinin basım maliyetlerinin üstlenilmesidir.
UlufeOsmanlı Dönemi'nde saray dışında bağımsız olarak çalışan ve üreten sanatçılara, onları desteklemek ve geçimlerini sağlamak amacıyla devlet tarafından bağlanan düzenli maaştır.
Has / HassaOsmanlı Dönemi'nde sanatsal yeteneği yüksek olan kişilerin doğrudan saray hizmetine alınarak saray himayesinde koruma altında tutulması ve sanatsal üretim yapmalarının sağlanmasıdır.
İç Hedef KitleBir kuruluşun çalışanları, yöneticileri ve hissedarlarından oluşan, sponsorluk kararlarında beğenileri ve algıları dikkate alınması gereken kurumsal gruptur.
Dış Hedef KitleKuruluşun ulaşmak istediği mevcut ve potansiyel müşteriler, kanaat önderleri, medya, toplum ve iş ortaklarından oluşan geniş sosyal çevredir.

Diğer Önemli Bilgiler

Denizbank ve İstanbul Opera Festivali

Denizbank, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen Uluslararası İstanbul Opera Festivali'ne başladığı 2010 yılından beri kesintisiz sponsorluk desteği vermektedir.

İKSV ve İstanbul Tiyatro Festivali

İlk kez 1989 yılında düzenlenen ve 2002 yılından itibaren iki yılda bir gerçekleştirilen İstanbul Tiyatro Festivali, İKSV ve kurucu sponsoru Eczacıbaşı Topluluğu'na uluslararası düzeyde prestij kazandırmaktadır.

Topkapı Sarayı Müzesi ve İş Bankası İş Birliği

2000 yılında Kültür Bakanlığı ve İş Bankası iş birliğiyle Topkapı Sarayı'nda düzenlenen 'Padişahın Portresi/Tesavir-i Al-i Osman' sergisinin dev bütçeli prestij kitabının sponsorluğunu İş Bankası üstlenmiştir.

Coşkun Aral ve Annemin Yemekleri Kitabı

Hotpoint-Ariston firmasının sponsorluğunda ünlü gazeteci-yazar Coşkun Aral tarafından hazırlanan 'Annemin Yemekleri' kitabı, Türkiye'deki en başarılı basım-yayım sponsorluğu örneklerinden biridir.

Tarihteki İlk Program Sponsorlukları

ABD'de 1920'li yıllarda radyo yayıncılığının başlamasıyla hediye kartı üreticileri yılbaşı kartları programlarına sponsor olmuş ve 'The Ampico Hour', 'The Maxwell House Hour' gibi markalı saatler doğmuştur.

10 Saniye Sponsorluk vs. 30 Saniye Reklam

Yapılan bilimsel araştırmalar, televizyonda yayınlanan 10 saniyelik bir program sponsorluğu jeneriğinin, 30 saniyelik klasik bir reklam spotuyla izleyici üzerinde aynı etkiyi yarattığını kanıtlamıştır.

İş Bankası ve Yapı Kredi Yayıncılık Yatırımları

1956 yılında kurulan Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları ve 1992 yılında kurulan Yapı Kredi Yayınları, bankacılık sektörünün basım-yayım sponsorluğunu kurumsallaştırdığı en büyük iki yapıdır.

Sınavda Dikkat Et

  • Mesenlik ile Sponsorluk ayrımına dikkat edin; mesenlik karşılıksız hayırseverliktir, sponsorluk ise ticari fayda odaklı modern bir iş ortaklığıdır.
  • Pavarotti örneğini unutmayın; desteklenen sanatçının ünü markanın önüne geçmemelidir, aksi takdirde sponsorluk geri planda kalır ve başarısız olur.
  • Kültür-sanat sponsorluğunun spor sponsorluğuna göre daha az maliyetli olduğunu ve daha homojen/seçkin bir kitleye hitap ettiğini sınavda mutlaka hatırlayın.
  • Müzelerde en çok tercih edilen sponsorluk türünün 'yayın sponsorluğu' (katalog, kitap basımı) olduğunu unutmayın.
  • Program sponsorluğunun reklama göre en büyük avantajının, izleyicinin kanal değiştirerek (zapping) mesajdan kaçmasını engellemesi olduğunu aklınızda tutun.
  • Ürün yerleştirmede en kritik başarının izleyiciyi rahatsız etmeden, doğal akış içinde entegrasyon sağlamak olduğunu unutmayın.