Ünite 14: Toplu İş Sözleşmesi ve Toplu İş Uyuşmazlıkları — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
6356 sayılı Kanun çerçevesinde toplu iş sözleşmesinin tanımını yaparak, bu sözleşmeyi bireysel iş sözleşmesinden ayıran temel farkları ve kapsadığı çalışma koşullarını açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Toplu iş sözleşmesi, işçi sendikası ile işveren/işveren sendikası arasında akdedilen kolektif bir araçtır. Bireysel sözleşmeden farkı, tek bir işçi yerine geniş bir işçi kitlesini kapsaması; ücretin yanı sıra iş sağlığı, disiplin ve iş güvencesi gibi konuları kolektif düzeyde düzenlemesidir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Toplu iş sözleşmesindeki normatif hükümler ile borç doğurucu hükümler arasındaki farkları karşılaştırarak, sona eren bir sözleşmenin normatif hükümlerinin akıbetini belirtiniz.
Yanıt / ipucu
Normatif hükümler doğrudan işçinin çalışma koşullarını ve bireysel sözleşmesini etkiler; borç doğurucu hükümler ise sendika ile işveren arasındaki kurumsal ilişkileri ve yükümlülükleri düzenler. Sona eren sözleşmenin normatif hükümleri, yenisi yapılana kadar iş sözleşmesi hükmü olarak devam eder.
Alıştırma 3myders hazırladı
Bir işçi sendikasının toplu iş sözleşmesi yapabilmesi için sağlaması gereken işkolu ve işyeri/işletme barajı oranlarını belirterek yetki tespiti sürecini kısaca özetleyiniz.
Yanıt / ipucu
Sendikanın kurulu bulunduğu işkolunda en az %1 üye oranına sahip olması; ayrıca işyerinde yarıdan fazlasını, işletmede ise en az %40'ını üye yapmış olması gerekir. Yetki tespiti Bakanlıkça yapılır, itiraz halinde süreç mahkemeye taşınır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Toplu görüşme çağrısı yapılması ve görüşmelerin yürütülmesi için kanunda öngörülen hak düşürücü süreleri ve bu sürelerin önemini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Yetki belgesi alındıktan sonra 15 gün içinde taraflar toplu görüşmeye çağrılmalıdır, aksi halde yetki düşer. İlk toplantıdan itibaren toplu görüşme süresi ise en fazla 60 gündür.
Alıştırma 5myders hazırladı
Toplu iş uyuşmazlıklarında başvurulan barışçı çözüm yolları ile mücadeleci çözüm yollarını listeleyerek, Cumhurbaşkanının grev erteleme yetkisinin sınırlarını ve sonrasındaki süreci değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Barışçı yollar arabuluculuk ve özel hakem; mücadeleci yollar grev ve lokavttır. Cumhurbaşkanı genel sağlık veya milli güvenliği bozucu grevleri 60 gün erteleyebilir. Bu sürede anlaşma olmazsa uyuşmazlığı Yüksek Hakem Kurulu çözer.
