Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Meslek hastalığı ile işle ilgili hastalık arasındaki farkları netleştirmek adına, maden işçisinde görülen pnömokonyoz ile ağır yük taşıyan bir çalışandaki bel fıtığı (lumbal disk hernisi) vakalarını nedensellik ilişkisinin gücü açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Pnömokonyozda kömür tozu maruziyeti hastalığın doğrudan ve tek sebebiyken (güçlü nedensellik), bel fıtığında işyeri dışı faktörler de etkilidir ve ağır taşıma işi mevcut hastalığı tetikleyip ağırlaştıran bir rol oynar (çok faktörlü ilişki).
Alıştırma 2myders hazırladı
İş kazaları ile meslek hastalıklarını birbirinden ayıran en temel iki kriteri (zaman ve gelişim süreci açısından) örnekler vererek açıklayınız.
Yanıt / ipucu
İş kazaları tornaya el kaptırma gibi aniden gerçekleşen ve zamanı kesin olarak bilinen olaylarken; meslek hastalıkları uzun süreli maruziyet sonucu yavaşça ilerleyen ve başlangıç tarihi kesin olarak saptanamayan durumlardır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Yüksek stres altında çalışan bir bankacının veya pilotun kardiyovasküler hastalık riskini artıran işyeri faktörlerini ve vücudun strese verdiği üç aşamalı fizyolojik tepkiyi araştırarak özetleyiniz.
Yanıt / ipucu
Aşırı iş yükü ve psikososyal stres gibi faktörler riski artırır; vücut bu strese sırasıyla alarm, direnme ve tükenme (burn-out) aşamalarıyla tepki vererek adrenalin/kortizol salınımı ve yüksek tansiyon geliştirir.
Alıştırma 4myders hazırladı
İnşaat işçilerinde görülen omuz sıkışma sendromu ile titreşimli alet kullanan işçilerde görülen beyaz parmak sendromunun gelişimine yol açan ergonomik risk faktörlerini karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Omuz sıkışma sendromu baş üstü kol aktivitesi gibi uygunsuz postürlerden kaynaklanırken; beyaz parmak sendromu el-kol vibrasyonuna (titreşime) bağlı vasküler ve nöromusküler hasar sonucu gelişir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Bir çalışanın rahatsızlığının işyeri ortamıyla ilişkili olup olmadığını anlamak için hekimin anamnez (meslek öyküsü) alırken hastaya yöneltmesi gereken kritik soruları ve tatil dönemlerinin bu teşhisteki önemini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Hekim, şikayetlerin işe başladıktan sonra mı ortaya çıktığını ve hafta sonu veya yıllık izin gibi tatil dönemlerinde hafifleyip hafiflemediğini sorgulamalıdır; tatilde azalan ve işe dönüşte artan semptomlar iş ilişkisini doğrular.
