Meslek HastalığıBir çalışanın çalıştığı işin niteliğinden veya işin yürütüm şartlarından dolayı tekrarlanan bir sebeple uğradığı geçici veya sürekli hastalık, sakatlık ya da ruhi arıza durumudur. Örneğin, maden işçilerinde kömür tozuna bağlı gelişen pnömokonyoz doğrudan işle ilişkili tek bir etkene bağlı spesifik bir meslek hastalığıdır.
İşle İlgili HastalıkOluşmasında ve gelişmesinde çalışma ortamındaki faktörlerin diğer risk etmenleriyle birlikte rol oynadığı, temel etkenin işyeri dışında olduğu karmaşık etiyolojili hastalıklardır. Örneğin, tozlu ortamda çalışan kronik bronşitli bir hastanın şikayetlerinin işyerinde alevlenmesi bu sınıfa girer.
İş KazasıÇalışma esnasında aniden ve beklenmedik bir zamanda meydana gelen, başlangıç ve bitiş süresi kesin olarak saptanabilen ve çalışana hemen bedensel veya ruhsal zarar veren olaydır. Örneğin, tornacının elini makineye kaptırması anlık bir iş kazasıdır.
Aterosklerotik HastalıklarDamar duvarlarında lipid birikimi ve plak oluşumuyla karakterize, koroner arter hastalığı, inme ve periferik arter hastalığı gibi ölümcül sonuçları olabilen damar sertliği hastalıkları grubudur. İş stresi ve vardiyalı çalışma bu süreci hızlandırır.
İş Stresiİşle ilgili durumlar, süreçler ve diğer çalışanlarla etkileşimlerin neden olduğu, bireyin psikolojik ve fizyolojik dengesini bozan gerilim durumudur. Kronik iş stresi adrenalin ve kortizol salınımını artırarak kalp hastalıkları riskini yükseltir.
Tükenme (Burn-out) AşamasıVücudun kronik stres faktörlerine karşı gösterdiği cevabın son aşaması olup, savunma mekanizmalarının çökmesiyle fiziksel ve zihinsel enerjinin tamamen tükenmesi durumudur. Bu aşamada çalışanlarda depresyon ve kardiyovasküler hastalık riski zirveye ulaşır.
Omuz Sıkışma SendromuBaş üstü kol aktivitesi gerektiren, omuzu iç rotasyona zorlayan statik postürler veya vibrasyon nedeniyle omuz ekleminde oluşan ağrılı tablodur. Elektrik tesisatçıları ve inşaat işçilerinde sıkça görülür.
Lateral EpikondilitEl bileği ekstansör kas tendonlarının dirseğin dış kısmındaki lateral epikondil çıkıntısına yapıştığı bölgede tekrarlayan zorlanmalar sonucu oluşan inflamasyondur. Et kesen veya sürekli vida çeviren işçilerde yaygındır.
De Quervain TenosinovitiEl bileğinin radialden ulnara doğru tekrarlayıcı hareketleri sonucu ön kol ekstansör yüzündeki tendon kılıflarında oluşan ağrılı inflamasyondur. Garsonlarda ve terzilerde sıkça rastlanır.
Omuz-El Vibrasyon SendromuTitreşimli el aletlerinin kullanımı sonucu el ve kollarda oluşan vasküler ve nöromusküler hasarla karakterize, parmaklarda beyazlaşma ve ağrı ile seyreden tablodur. Zincir testere veya kriko kullanan işçilerde görülür.
Peptik ÜlserMide veya duodenum mukozasında oluşan, asrımızda iş yaşamındaki çalışanların iş gücü ve kazanç kaybına yol açan en yaygın gastrointestinal hastalıktır. İş stresi, düzensiz vardiyalar ve irritan gazların yutulması bu hastalığı tetikler.
İşe Giriş MuayenesiÇalışanın işe başlamadan önce sağlık durumunun yapacağı işe uygun olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılan, mevcut sistemik hastalıkların kaydedilmesini sağlayan yasal ve tıbbi değerlendirmedir. Bu muayeneler işle ilgili hastalıkların önlenmesinde ilk barajdır.
Periyodik Eğitimlerİş sağlığı ve güvenliği farkındalığı oluşturmak, meslek hastalıkları ile işle ilgili hastalıklar arasındaki farkları çalışanlara öğretmek amacıyla işyerinde düzenli aralıklarla verilen bilgilendirme faaliyetleridir.
Mesleki Rehabilitasyonİşle ilgili bir hastalık veya sakatlık geçiren çalışanın, fonksiyonel kapasitesine uygun olarak eski işine geri dönebilmesi veya yeni bir işe uyum sağlayabilmesi için uygulanan sosyal ve mesleki destek sürecidir.
