Ünite 4: Mesleki Solunum Sistemi Hastalıkları — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Sağ ana bronşun anatomik yapısını sol ana bronş ile karşılaştırarak, bu farkın iş sağlığı ve güvenliği açısından yabancı cisim/toz kaçma riskine etkisini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Sağ ana bronş, sol ana bronşa kıyasla daha kısa, kalın ve dikeye yakın bir açıyla akciğere girer. Bu anatomik yapısal fark, solukla alınan yabancı maddelerin ve mikroorganizmaların sağ akciğere kaçma olasılığını belirgin şekilde artırır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Tozların akciğer parankimine ulaşabilmesi için boyut sınırının ne olması gerektiğini araştırınız ve 'solunabilir toz' kavramını tanımlayarak en tehlikeli boyut aralığını belirtiniz.
Yanıt / ipucu
Tozların alveollere ulaşabilmesi için 10 mikronun altında olması gerekir ve bunlara solunabilir toz denir. Akciğerlerde asıl tehlikeyi oluşturan ve alveollerde birikerek hasara yol açan en riskli tozlar ise 0.5 ile 5 mikron arasındaki büyüklüğe sahip olanlardır.
Alıştırma 3myders hazırladı
İnert, toksik, alerjik, fibrojenik ve kanserojen toz sınıflarına iş kollarından birer örnek bularak bu tozların vücutta yol açtığı biyolojik etkileri karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
İnert tozlar (baryum) reaksiyonsuz atılırken, toksik tozlar (kurşun) sistemik zehirlenme yapar; alerjik tozlar (pamuk) spazma, fibrojenik tozlar (silis) geri dönüşümsüz fibrozise ve kanserojen tozlar (asbest) kansere yol açar.
Alıştırma 4myders hazırladı
Silikozis ve Kömür İşçisi Pnömokonyozu (KİP) hastalıklarını, neden olan toz türü, riskli sektörler ve akciğerde oluşturdukları fibrozisin yapısı açısından kıyaslayınız.
Yanıt / ipucu
Silikozis serbest kristalize silis tozundan (cam, döküm, maden) kaynaklanır ve sert silikotik nodüllerle ağır seyreder; Kömür İşçisi Pnömokonyozu ise kömür tozundan kaynaklanır, fibrojenik aktivitesi daha zayıftır ve daha gevşek bir fibrozis oluşturur.
Alıştırma 5myders hazırladı
Bisinozis hastalığının nedenini ve 'Pazartesi hastalığı' olarak adlandırılmasının arkasındaki klinik belirtilerin iş takvimiyle ilişkisini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Bisinozis pamuk, keten ve kenevir gibi organik tozların solunmasıyla oluşur. Hastalığın en tipik özelliği, hafta sonu tatili sonrası Pazartesi günleri işe başlandığında göğüste sıkışma hissi, öksürük ve nefes darlığı gibi akut bronş daralması belirtileriyle ortaya çıkmasıdır.
