Ünite 4: Göz, Kulak, Burun ve Boğaz ile İlgili Tıbbi Terimler

Dört Çeşit Tonsilla

İnsan boğazında koruyucu bariyer oluşturan tonsillalar yerleşimlerine göre dörde ayrılır: tonsilla palatina (damak), tonsilla linguales (dil), tonsilla tubaria (tüp) ve tonsilla pharyngea (yutak).

Kör Nokta (Optik Disk)

Retinada duyu sinirlerinin aksonlarının birleşerek göz küresinden çıktığı bölgede fotoreseptör bulunmaz. Bu nedenle bu bölgeye düşen ışık algılanamaz ve görüntü oluşmaz.

Renk Körlüğünde Kırmızı-Yeşil Ayrımı

Renk körlüğü, retinadaki üç çeşit koni hücrelerinden bir veya ikisinin genetik olarak eksik olmasıyla oluşur. En sık görülen tipinde hastalar kırmızı ve yeşil renkleri ayırt edemezler.

Serümen ve Buşon Oluşumu

Dış kulak yolundaki bezlerin salgısı olan serümen, toz ve yabancı maddeleri tutar. Bu salgının birikip sertleşmesiyle oluşan büyük kulak kirine tıp dilinde buşon adı verilir.

Anahtar Kavramlar

SkleraGöz küresinin en dış kısmında yer alan, beyaz renkli, sert ve koruyucu tabakadır. Gözün şeklini korur ve ön kısımda saydamlaşarak korneayı oluşturur.

RetinaGözün en iç kısmında bulunan, fotoreseptörler ve sinir hücrelerinden oluşan ağ tabakadır. Işık uyaranlarını elektrik sinyallerine dönüştürerek görme sinirine iletir.

PresbiyopiYaşlanmaya bağlı olarak göz merceğinin esnekliğini kaybetmesi sonucu ortaya çıkan yakını görememe kusurudur. Genellikle orta ve ileri yaşlarda belirginleşir.

SerümenDış kulak yolundaki sebase bezler tarafından salgılanan, kulak kanalını koruyan ve temizleyen kulak kiridir. Aşırı birikmesi buşon adı verilen tıkanıklığa yol açar.

Östaki BorusuOrta kulak boşluğunu yutağa bağlayan kanaldır. Orta kulak içi basıncı ile dış ortamdaki atmosfer basıncını dengeleyerek kulak zarının zarar görmesini engeller.

Kohleaİç kulakta yer alan, salyangoz şeklindeki işitme organıdır. Ses dalgalarını sinirsel uyarılara dönüştüren işitme reseptörlerini barındırır.

Olfaktör AlanBurun boşluğunun üst kısmında yer alan ve koku reseptörlerinin yoğunlaştığı sarı bölgedir. Kokuların algılanmasından sorumlu birincil alandır.

TonsillaYutak ve ağız boşluğu sınırında yer alan, vücudu mikroorganizmalara karşı koruyan bademcik adı verilen lenfoid dokulardır. Toplamda dört farklı çeşidi bulunur.

KataraktGöz merceğinin (lens) zamanla saydamlığını kaybederek matlaşması ve bulanıklaşması durumudur. Görme keskinliğinin azalmasına yol açar.

GlokomGöz içi sıvı basıncının yükselmesi sonucu optik sinirin zarar görmesiyle karakterize, kalıcı görme kaybına yol açabilen göz hastalığıdır.

OtosklerozOrta kulaktaki üzengi kemiğinin oval pencereye yapışarak sertleşmesi ve hareket edememesi durumudur. Ses titreşimlerinin iç kulağa iletilememesine bağlı işitme kaybına yol açar.

EpistaksisBurun boşluğundaki damarların çatlaması veya hasar görmesi sonucu meydana gelen burun kanamasıdır. Travma, kuruluk veya yüksek tansiyona bağlı gelişebilir.

DisfajiYemek borusu veya yutak bölgesindeki yapısal ya da fonksiyonel bozukluklar nedeniyle ortaya çıkan yutma güçlüğüdür. Boğaz hastalıklarının önemli bir semptomudur.

NistagmusGöz kürelerinin istemsiz, hızlı ve ritmik bir şekilde titremesi veya sallanması durumudur. Denge sistemi veya beyincik rahatsızlıklarıyla ilişkili olabilir.

MiringotomiOrta kulakta biriken sıvıyı boşaltmak veya basıncı azaltmak amacıyla kulak zarına özel bir aletle küçük bir kesi yapılması cerrahi işlemidir.

Diğer Önemli Bilgiler

Üç Küçük Kulak Kemikçiği

Vücudun en küçük kemikleri orta kulakta yer alır. Dıştan içe doğru dizilimleri malleus (çekiç), incus (örs) ve stapes (üzengi) şeklindedir ve ses titreşimlerini iletirler.

Globus Hystericus Belirtisi

Boğazda herhangi bir fiziksel kitle veya şişlik bulunmamasına rağmen, kişinin yutkunurken boğazında sürekli bir şişlik veya takılma hissetmesi durumudur.

Rhinophyma Hastalığı

Burnun bağ dokusunun aşırı artması ve yağ bezlerinin hipertrofiye uğraması sonucu burnun anormal derecede büyüyüp şekil değiştirmesi durumudur.

Presbiakuzi ve Yaşlılık

İlerleyen yaşla birlikte iç kulaktaki tüy hücrelerinin ve işitme sinirlerinin harabiyeti sonucu ortaya çıkan fizyolojik yaşlılık sağırlığı durumudur.

Keratoplasti Ameliyatı

Gözün en ön kısmında yer alan saydam kornea tabakası üzerinde gerçekleştirilen, kornea nakli dâhil her türlü cerrahi ve estetik düzeltme ameliyatıdır.

Tympanocentesis İşlemi

Orta kulak iltihaplarında teşhis veya tedavi amacıyla kulak zarının özel bir iğne yardımıyla delinerek timpan boşluğundaki sıvıdan örnek alınması işlemidir.

Septum Deviasyonu

Burun boşluğunu iki eşit parçaya bölen kıkırdak ve kemik yapılı septumun bir tarafa doğru eğri olmasıdır. Solunum güçlüğü ve horlamaya neden olur.

Sınavda Dikkat Et

Miyopi ve hipermetropi tanımlarındaki çap farklarına dikkat edin; miyopide çap normalden uzun, hipermetropide ise kısadır.
Afaki (Aphakia) ile katarakt (Cataract) terimlerini karıştırmayın; afaki merceğin olmaması, katarakt ise merceğin saydamlığını kaybetmesidir.
Otoskleroz hastalığının üzengi kemiğinin hareketsizleşmesiyle ilgili olduğunu ve iletim tipi işitme kaybına yol açtığını unutmayın.
Yutma bozukluklarında 'faji' köküne dikkat edin; afaji yutamama, disfaji yutma güçlüğü, odinofaji ise ağrılı yutmadır.
Tonsilla çeşitlerinin sayısının dört adet olduğunu ve bunların yerleşim yerlerine göre isimlendirildiğini mutlaka ezberleyin.