Toplumsal incelemelerde en önemli ve aynı zamanda en karmaşık konuların başında kültür gelmektedir. Kültür kavramı, bireylerin düşünme biçimlerini, değer yargılarını ve davranışlarını şekillendiren temel bir sosyal yapıdır. Davranışlar ise bu kültürel yapıların günlük yaşamda gözlemlenen somut yansımalarıdır. Farklı kültürlerde aynı durumlara verilen tepkiler değişkenlik gösterebilir; örneğin bireycilik eğilimi yüksek toplumlarda özerk davranışlar teşvik edilirken, kolektivist toplumlarda grup uyumu her zaman ön plandadır. Kültür, insanoğlunun doğada değişim yaratarak ortaya çıkardığı her türlü fiziksel ve düşünsel birikimdir. Antropolojide ilk defa 1865 yılında E. B. Taylor tarafından sistematik olarak tanımlanan kültür; bir toplum üyesi olarak insanın edindiği bilgi, inanç, sanat, ahlâk, hukuk, töreler ile her türlü beceri ve alışkanlıkları içeren karmaşık bir bütündür. Ziya Gökalp ise kültürü, bir toplumun bütün fertlerini birbirine bağlayan, aralarında dayanışma meydana getiren dinî, ahlâkî, hukukî, akli, estetik, lisanî, iktisâdi ve fennî hayatlarının ahenkli bir bütünü olarak tarif etmiştir. Mümtaz Turhan'a göre kültür; bir toplum içerisinde mevcut her türlü bilgiyi, alışkanlıkları, değer ölçülerini, genel tutum, görüş ve zihniyet ile her tür davranış şekillerini içine alan, üyelerinin çoğunluğunda ortak olan ve yaşama tarzı sunan maddî ve manevî değerler bütünüdür. Coşkun Güvenç ise kültürün anlamını bilim (uygarlık), beşeri (eğitim ürünü), estetik (güzel sanatlar) ve madde-biyolojik alan (üretim, tarım, ekin) olmak üzere dört farklı grupta incelemiştir. Tüm bu tanımların ortak noktası, kültürün üst kuşaklardan miras olarak devralınması, yaşanması ve sonraki kuşaklara aktarılmasıdır. Kültürün var olabilmesi için ön koşul, az sayıda da olsa bir insan topluluğunun yığın veya kalabalık değil, organize bir toplum olarak yaşamasıdır. Fichter'e göre kültür; toplumları birbirinden ayırmaya yarayan işaret ve sembolleri içerir, değerleri yorumlar, toplumsal dayanışma unsurlarını oluşturur ve toplumsal gelişim faktörlerini sağlar. Kültür her şeyden önce soyut bir dizgedir ve dinamik bir yapıya sahiptir. Kültürün en temel özelliklerinden biri evrenselliktir; insanın temel davranışlarını yansıtan kültürler birbirine benzerken, ikincil davranışları yansıtan kültürler kişilere ve toplumlara özgüdür. Kültür toplumsaldır çünkü onu ortaya çıkaran ve yaşatan bireyler değil toplumdur. Süreklilik ve tarihsellik özellikleri sayesinde kültür moda gibi gelip geçici bir heves olmayıp tarihsel bir sürece dayanır; dil, yazı, din, bilim ve sanat gibi unsurlar zaman içinde birikerek aktarılır. Kültür biyolojik kalıtımla değil, öğrenilirlik özelliği sayesinde örfler, adetler, gelenekler ve töreler yoluyla kuşaktan kuşağa aktarılır. Devingenlik ve değişkenlik gösteren kültür, akan bir nehir gibidir; nehir aynı kalırken sular sürekli değişir. Ayrıca kültür fonksiyoneldir, birlik içinde çokluk (alt kültürlerin uyumlu bileşimi) barındırır, yayılma eğilimindedir, görevidir (izafîdir, sadece ait olduğu kültürün değerler sistemine göre anlam kazanır), rasyonel olmak zorunda değildir (töre cinayetleri gibi) ve tamamen semboliktir. Kültürü oluşturan unsurlar genel kültür unsurları ve örgüt kültürünü oluşturan unsurlar olarak ikiye ayrılır. Genel kültür unsurları arasında aile (kişinin dil ve alışkanlıkları öğrendiği ilk kurum), dil (duygu, düşünce ve kültürün aktarım aracı), eğitim (bilimsel birikimlerin aktarımı ve yeniden şekillenme), ekonomi ve teknoloji (üretim, tüketim ve mesleki dağılım biçimleri), sanat (estetik ve mimari yapı), inançlar (sorgulama dışı temel kabuller), değerler ve normlar yer alır. Değerler, ahlâkî kodlarla ilgili olarak ortak iyi ve kötüyü, doğru ve yanlışı tanımlarken; normlar ise bireyin nerede, ne zaman, nasıl davranması gerektiği hakkında toplum tarafından oluşturulan ortak beklentiler ve kurallar bütünüdür. Devlet bir üst örgütlenme biçimi olarak kültürle doğrudan ilişkilidir. Adetler ve ritüeller ise kurum üyelerinin algı ve davranışlarını uyumlu hale getirmek için tekrarlanan seremonilerdir. Örgüt kültürünü oluşturan unsurlar ise liderler ve kahramanlar (model olma ve değerleri somutlaştırma işlevi), törenler, simgeler ve semboller (logolar, flamalar, sloganlar), varsayımlar (doğru kabul edilen ön kabuller), kurumsal normlar, artifaktlar (gözlemlenebilir somut kurumsal unsurlar), hikâyeler, mitler ve efsaneler ile kurumun tarihi olarak sıralanmaktadır. Kültür sınıflandırması yaygınlık derecesi, oluşum biçimi ve kullanım alanlarına göre yapılır. Bireysel kültür, bireyin içine doğduğu genel kültürden aldığı somut ve soyut değerler bütünü olup bir nitelendirmedir. Toplumsal kültür veya genel kültür ise bir toplumu oluşturan bireylerin paylaştıkları duygu, düşünce ve inanç kalıplarının toplamıdır. Millî kültür topluma has özellikler taşırken, evrensel kültür kavramı Batı'nın egemen kültür anlayışının bir ürünü olarak terminolojiye girmiştir. Alt kültür, genel kültürden farklılık gösteren ancak tam bir kopma yerine farklılaşma şeklinde ortaya çıkan ve azınlık gruplarınca benimsenen kültürdür (etnik gruplar ve coğrafî alt kültürler gibi). Maddî kültür, insanın doğayla mücadelesi sonucu ortaya çıkardığı gözle görülür yapılar, aletler, binalar, yollar ve teknolojiden oluşur; manevî kültür ise örfler, adetler, din, ahlâk ve değerlerden meydana gelir. Hâkim kültürün genel özelliklerini reddeden ve onunla çatışmaya giren grupların kültürüne karşı kültür denir. Margaret Mead'in öğrenme zamanına göre yaptığı ayrıma göre ise post figüratif kültür atalardan sonradan öğrenilen ilkel kültürleri, cofigüratif kültür çağdaşlarla birlikte öğrenilen kültürü, prefigüratif kültür ise yaşlıların gençlerden öğrendiği yeni ve eski kültürün birleşimini ifade eder. Kültür değişmesi, egemen kültürün içsel ve dışsal faktörlerin etkisiyle bir biçimden başka bir biçime dönüşmesi sürecidir. Kültür değişiminde asıl öğeler korunurken, kültürel başkalaşmada asıl öğeler tamamen ortadan kalkar. Kültür değişmesine etki eden başlıca faktörler teknoloji ve ekonomik faktörler, fiziki çevre faktörleri, başka kültürlerle temas ve kültürün kendi içindeki değişme ve gelişmeleri olmaktadır. Kültür değişmeleri serbest kültür değişmesi (gönüllü alışveriş veya içsel gelişim) ve zorunlu kültür değişmesi (emperyalist işgal veya ideolojik baskı ile benimsetme) olmak üzere ikiye ayrılır. Egemen bir kültürün zayıf bir kültürü kendi içinde eritmesine asimilasyon denir. Ayrıca kültürleşme (yaşam boyu etkileşim), kültürleme (toplumun beklentilerine uyum sağlama) ve kültürlenme (farklı kültürlerin karşılaşmasıyla yeni alışkanlıklar edinme) süreçleri bu değişimde etkindir. Kültür ile davranış arasında doğrudan bir bağ vardır. Kültür, bireyin düşünme biçimlerini, değer yargılarını, motivasyon kaynaklarını ve çatışma çözme biçimlerini şekillendiren zihinsel bir haritadır. Proxemics (kişisel alan), kronemics (zaman algısı) ve kinesics (beden dili) gibi unsurlar kültürel davranış biçimlerini oluşturur. İnançlar ise davranışın temelinde yatan en önemli faktördür; bireyin inançları değiştikçe tutum ve davranışları da kaçınılmaz olarak değişir.