Cebri İcra OrganıCebri icra prosedürünü kanunların belirlediği sınırlar içinde yerine getiren ve devlet adına zor kullanma yetkisi bulunan kamu organlarıdır. Asıl ve yardımcı icra organları olarak ikiye ayrılırlar. Örneğin, icra dairesi zor kullanma yetkisi olan temel asıl cebri icra organıdır.
İcra DairesiCebri icra takibinin başlatıldığı, yürütüldüğü ve sonuçlandırıldığı icra teşkilatının temel asıl organıdır. Her asliye hukuk mahkemesinin yargı çevresinde yeteri kadar kurulur ve amiri icra müdürüdür. Bağımsız kararlar alabilir ve kolluk kuvvetlerine emir verebilir.
İcra Daireleri Başkanlığıİş yoğunluğunun ve daire sayısının fazla olduğu illerde icra dairelerinin gözetim, denetim ve idari işlerini yürütmek üzere Adalet Bakanlığınca kurulan organdır. Birinci sınıf hâkim veya savcılar arasından atanan başkan tarafından yönetilir.
İş Görme Yasağı (İİK m. 10)İcra memurlarının kendileri, eşleri, nişanlıları ve 3. dereceye kadar kan ve sıhrî hısımlarının taraf olduğu işlerde işlem yapmasını engelleyen emredici kuraldır. Bu yasağa aykırı yapılan işlemler mahkemece iptal edilene kadar geçerlidir ve 7 günlük şikâyet süresine tabidir.
Sözleşme Yapma Yasağı (İİK m. 11)İcra dairesi çalışanlarının kendi dairelerince takip edilen veya satılan bir alacak ya da mal hakkında kendileri veya başkası hesabına akit yapmalarını yasaklayan kuraldır. Aykırı yapılan akitler mutlak batıl olup süresiz şikâyete tabidir ve icazetle dahi geçerlik kazanamaz.
İcra MahkemesiHer asliye mahkemesinin yargı çevresinde en az bir tane bulunan, tek hâkimli ve sınırlı yetkili özel mahkemedir. Şekli inceleme yapar, kararları kural olarak maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmez ancak ihalenin feshi ve istihkak kararları istisnadır.
Şikâyetİcra ve iflâs organlarının hukuka, kanuna veya olayın gereklerine aykırı işlemlerinin iptali veya düzeltilmesi amacıyla başvurulan kendine özgü bir hukuki çaredir. Şikâyet bir dava değildir ve icra mahkemesine dilekçe veya sözlü beyanla yapılır.
İşlemin Hadiseye Uygun Olmamasıİcra müdürünün kanunun kendisine tanıdığı takdir yetkisini somut olayın özelliklerine aykırı, oransız veya ölçüsüz kullanması durumudur. Örneğin memur borçlunun maaşının tamamını haczederek geçimini engellemesi bu şikâyet sebebini oluşturur.
Bir Hakkın Yerine Getirilmemesiİcra müdürünün yapması gereken kanuni bir işlemi, ilgilinin usulüne uygun ve haklı talebine rağmen açıkça reddederek yapmaması durumudur. Süresiz şikâyet sebepleri arasında yer almaktadır.
Bir Hakkın Sebepsiz Yere Sürüncemede Bırakılmasıİcra müdürünün yapması gereken bir işlem hakkında olumlu veya olumsuz bir karar vermeyerek pasif kalması ve işlemi makul sürede yapmaması durumudur. Hakkın yerine getirilmemesinden farkı icra müdürünün red kararı vermeyip hareketsiz kalmasıdır.
Kamu Düzenine Aykırılıkİcra dairesi işleminin emredici kanun hükümlerine veya kamu düzenine açıkça aykırı olması durumudur. Süresiz şikâyete tabi olup, icra mahkemesince re'sen gözetilir; örneğin devlet mallarının haczedilmesi bu niteliktedir.
İcra HarcıDevletin icra hukuku alanındaki kamusal faaliyet ve hizmetlerine karşılık Harçlar Kanunu uyarınca makbuz karşılığında tahsil ettiği paradır. Nihai yükümlüsü kural olarak borçludur.
Peşin Harçİlamsız icra takiplerinde takip talebinde bulunan alacaklıdan alacak miktarının binde beşi (‰5) oranında alınan nispi harçtır. İlamlı takiplerde alınmaz ve takip sonunda asıl harca mahsup edilir.
İcra Giderleriİcra takibinin usulüne uygun yürütülebilmesi için devlete değil, iş veya hizmeti yapan kişilere (yediemin, bilirkişi, posta idaresi) ödenen giderlerdir. Talepte bulunan alacaklı tarafından peşinen icra veznesine depozito edilir.
