← Ünite 3
İcra ve İflas Hukuku

Ünite 3: İcra Hukukunda Tebligat-Süreler-Tatil ve Talikler-Taraflar

Avukatlara Elektronik Tebligat Zorunluluğu
7201 sayılı Tebligat Kanunu m. 7/a uyarınca baro levhasına kayıtlı avukatlara tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur. Vekil vasıtasıyla takip edilen işlerde asile yapılan tebligatlar usulsüz sayılır. Ayrıca avukatın bürosunda fiziki tebligat yapılacaksa bu işlem mutlaka resmî çalışma gün ve saatleri içinde gerçekleştirilmelidir.
Usulsüz Tebligatta Öğrenme Tarihi Esası
Örneğin borçlu B'ye giden ödeme emri apartman kapıcısına 01.01.2026 tarihinde usulsüz tebliğ edilmiştir. Borçlu B bu tebligatı 10.01.2026 tarihinde öğrendiğini beyan ederse, tebligat geçerli hale gelir. Kanuni süreler (örneğin 7 günlük itiraz süresi) 01.01.2026'da değil, öğrenme tarihi olan 10.01.2026'da başlar.
Sürelerin Hesaplanmasında İlk Günün Hariç Tutulması
Genel haciz yoluyla takipte borçluya 29.09.2025 Pazartesi günü ödeme emri tebliğ edilmiştir. 7 günlük itiraz süresi hesaplanırken tebliğ günü olan 29.09.2025 hesaba katılmaz ve ilk gün 30.09.2025 Salı kabul edilir. Buna göre 7 günlük süre 06.10.2025 Pazartesi günü mesai saati bitiminde sona erer.
Ay Olarak Sürelerin Sonu ve Tatili Takip Eden Gün Uzaması
26.06.2026 Cuma günü başlayan bir aylık sürenin normal son günü 26.07.2026 Pazar gününe denk gelmektedir. Son gün resmî tatile rastladığı için süre, tatili takip eden ilk iş günü olan 27.07.2026 Pazartesi günü mesai bitimine kadar kendiliğinden uzar.

Anahtar Kavramlar

TebligatHukuki işlemlerin ve icra kararlarının ilgililere kanunda belirtilen usul ve yetkili makamlar (PTT, memur veya e-tebligat) vasıtasıyla yazılı olarak bildirilmesi ve belgelendirilmesi işlemidir. İcra takibinde sürelerin başlaması ve haciz gibi işlemlerin sonuç doğurması tebligatın yapılmasına bağlıdır.
Usulsüz TebligatTebligat Kanunu ve ilgili yönetmeliklerde öngörülen emredici şekil ve esaslara aykırı olarak yapılan tebligat türüdür. Usulsüz yapılan tebligat mutlak olarak geçersiz sayılmaz; muhatap tebliği öğrendiğini beyan ettiği takdirde tebliğ geçerli hale gelir ve öğrenme tarihi tebliğ tarihi kabul edilir.
Hak Düşürücü Süre (İlgililer İçin Süre)Kanun tarafından takibin taraflarına (alacaklı ve borçluya) bir işlemi yapmaları için tanınan, uyulmaması halinde o işleme ilişkin hakkın tamamen kaybına yol açan kesin sürelerdir. Bu süreler taraflarca sözleşmeyle değiştirilemez ve icra organları tarafından kendiliğinden (re'sen) göz önüne alınır.
Düzenleyici Süre (İcra Organları İçin Süre)Kanun tarafından icra müdürü veya icra mahkemesi gibi kamu organlarına işlemlerini tamamlamaları için verilen, uyulmaması halinde yapılan işlemi geçersiz kılmayan sürelerdir. İcra organı süreyi geçirse de işlemi yapabilir ancak bu gecikmeden dolayı hakkı ihlal edilen taraf şikâyet veya tazminat davası açabilir.
Tatil Saatleri (Gece Vakti)İcra ve İflâs Kanunu m. 51 uyarınca güneşin batmasından bir saat sonra başlayan ve güneşin doğmasından bir saat önceye kadar devam eden zaman dilimidir. Gece vakti kural olarak hiçbir icra takip işlemi yapılamaz; ancak gece iş görülen yerlerde hasılat haczi veya mal kaçırma halinde haciz yapılması istisnadır.
Talik Hâlleri (Erteleme)Borçlunun şahsında veya ailesinde meydana gelen ölüm, tutukluluk, askerlik, ağır hastalık gibi olağanüstü durumlar nedeniyle kanun gereği icra takibinin belirli bir süre durdurulmasıdır. Talik süresince borçluya karşı icra takip işlemi yapılamaz, yapılmışsa şikâyet üzerine iptal edilir.
Taraf Ehliyetiİcra takibinde alacaklı veya borçlu sıfatıyla takibin tarafı olabilme iktidarıdır. Türk Medeni Kanunundaki hak ehliyetinin karşılığı olup hak ehliyetine sahip her gerçek ve tüzel kişi icra takibinde taraf ehliyetine sahiptir; yokluğu icra mahkemesince kendiliğinden dikkate alınır.
Takip Ehliyetiİcra takibini bizzat veya atayacağı bir vekil vasıtasıyla başlatabilme, yürütebilme ve takibe karşı koyabilme ehliyetidir. Medeni hukuktaki fiil ehliyetinin karşılığı olup ayırt etme gücüne sahip, ergin ve kısıtlanmamış kişilerin takip ehliyeti tamdır.
İcra Takip YetkisiTakip ehliyetinin ötesinde, alacaklı veya borçlunun takip konusu alacak veya borç hakkında icra organlarından talep sonucunu elde edebilme yetkisidir. Örneğin iflâs eden borçlu (müflis) takip ehliyetine sahip olsa da masaya giren malları üzerindeki tasarruf yetkisi kısıtlandığından icra takip yetkisi yok sayılır.
Sıfat (Husumet)Takipte alacaklı ve borçlu olarak görünen kişilerin maddi hukuk bakımından da o alacağın gerçek alacaklısı veya borçlusu olması durumudur. Sıfat takibin usul şartı değil işin esasına ilişkin bir konu olduğundan icra dairesi veya mahkemece re'sen gözetilmez, borçlunun itirazı veya açacağı dava üzerine incelenir.
Kanuni TemsilTakip ehliyeti bulunmayan küçükler veya kısıtlılar adına icra takip işlemlerinin veli, vasi veya kayyım gibi kanun tarafından yetkilendirilmiş kişilerce yürütülmesidir. Kanuni temsilci olmadan ehliyetsiz kişiye karşı başlatılan takip usulsüz olup şikâyet üzerine iptal edilir.
İradi TemsilTakip ehliyetine sahip kişilerin kendi özgür iradeleriyle icra takibindeki hak ve işlerini yürütmek üzere başkasını temsilci tayin etmesidir. İcra hukukunda iradi temsilcilerin kural olarak baroya kayıtlı avukat olması zorunludur.
Mecburi Takip ArkadaşlığıMaddi hukuk kuralları gereğince birden fazla alacaklının takibi birlikte açmak zorunda olduğu veya birden fazla borçluya karşı takibin birlikte yürütülmesinin zorunlu olduğu takip türüdür. Örneğin miras ortaklığında tüm mirasçıların birlikte takip yapması mecburi takip arkadaşlığıdır.
İhtiyari Takip ArkadaşlığıBirden fazla alacaklı veya borçlunun aralarındaki hukuki ilişki nedeniyle tek bir takip talebiyle isteğe bağlı olarak yan yana yer alabilmesidir. Müteselsil borçlulardan alacağı olan alacaklının borçluların tamamına tek dosyadan takip başlatması ihtiyari takip arkadaşlığına örnektir.

Diğer Önemli Bilgiler

Gece Vakti Yapılabilecek İcra İşlemleri İstisnaları

İİK m. 51 uyarınca gece vakti (güneşin batmasından 1 saat sonra ile doğmasından 1 saat önce) takip işlemi yapılamaz. Ancak gece iş görülen yerlerde hasılat haczi yapılması, gündüz başlanan hacze gece devam edilmesi, mal kaçırma ihtimali bulunması ve gece tebligat yapılması kanuni istisnalardır.

Yakınların ve Borçlunun Ölümünde 3 Günlük Erteleme

İİK m. 52 ve 53 hükümleri uyarınca borçlunun karı, kocası, üstsoyu veya altsoyundan birinin ölmesi ya da borçlunun kendisinin ölmesi hâlinde icra takibi ölüm günü dâhil olmak üzere 3 gün süreyle ertelenir. Bu erteleme süresi içinde borçluya veya terekeye karşı hiçbir icra takip işlemi yapılamaz.

Mirasçıların Mirası Kabul ve Red Süresince Takibin Durması

Borçlunun ölümü hâlinde mirasçılar mirası açık irade beyanıyla kabul etmemiş veya reddetmemişse Medeni Kanun'da düzenlenen 3 aylık miras reddi süresi geçinceye kadar icra takibi geri bırakılır. Mirasçılar mirası kabul ederse takip 3 günlük ölüm talikinden sonra terekeye veya mirasçılara karşı devam eder.

Tutuklu ve Hükümlülere Temsilci Tayini ve 5 Yıl Kısıtlanma Kuralı

Temsilcisi olmayan tutuklu/hükümlü borçluya icra müdürü temsilci ataması için süre verir ve takibi erteler. TMK m. 407/2 uyarınca 5 yıl veya daha fazla kesinleşmiş hapis cezası bulunan ergin kişiler kişiliğinin veya malvarlığının korunması gerektiğinde kısıtlanarak kendilerine vasi atanır.

Takip Yolunun Değiştirilmesinin 5 Altın Şartı

İİK m. 43/2 uyarınca takip yolunu değiştirebilmek için: 1) Değişiklik 1 defaya mahsus olmalı, 2) Yeniden harç ödenmemeli, 3) Değiştirme talebinde bulunulmalı, 4) Yeni takip talebi doldurulmalı ve 5) Borçluya yeni ödeme emri gönderilmelidir.

İcra Dairelerinde Adli Tatil Hükümlerinin Uygulanmaması

Hukuk mahkemelerinden farklı olarak icra ve iflâs daireleri ile icra mahkemelerinde adli tatil hükümleri uygulanmaz. Bu daireler adli tatil boyunca (20 Temmuz - 31 Ağustos arası) çalışmaya ve icra işlemlerini yürütmeye aralıksız devam ederler.

Sınavda Dikkat Et

  • Süre türlerini karıştırmayın: İlgililer için konulan süreler kesin ve hak düşürücü olup re'sen gözetilir; icra organları için konulan süreler ise düzenleyici niteliktedir ve aşılması işlemi geçersiz kılmaz.
  • Adli tatil tuzağına düşmeyin: İcra ve iflâs daireleri ile icra mahkemelerinde adli tatil hükümleri uygulanmaz, bu daireler adli tatilde de çalışır.
  • Ölüm hâlindeki ertinge sürelerini unutmayın: Borçlunun veya yakınlarının ölümünde takip ölüm günü DÂHİL 3 gün ertelenir. Miras reddedilmemişse Medeni Kanun'daki 3 aylık süre beklenir.
  • Taraf ehliyeti ile Sıfatı ayırt edin: Taraf ehliyeti kamu düzenindendir ve re'sen incelenir; Sıfat ise maddi hukuka ilişkindir ve icra organlarınca re'sen göz önüne alınmaz, borçlunun itiraz etmesi gerekir.
  • Takip yolunu değiştirme şartlarını ezberleyin: Takip yolunu değiştirme sadece haciz ve iflâs yolları arasında, 1 defaya mahsus ve yeniden harç ödenmeksizin yapılabilir.
  • Usulsüz tebligatta süre başlangıcına dikkat edin: Usulsüz tebligatı muhatap öğrendiği an tebliğ geçerli olur ve kanuni süreler tebliğ kağıdındaki tarihten değil, öğrenme tarihinden itibaren başlar.